Một lệnh cấm đi lại của Mỹ đối với những người đến từ CHDC Congo, Uganda hoặc Nam Sudan nhằm ứng phó với đợt bùng phát dịch Ebola đã vấp phải chỉ trích mạnh mẽ. Các nhà phê bình cho rằng biện pháp này có thể khiến tình hình tồi tệ hơn.
Đợt bùng phát đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố là tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng gây quan ngại quốc tế. Dịch tiếp tục lan rộng, với một ca mới được báo cáo tại tỉnh Nam Kivu, CHDC Congo, khu vực do các nhóm phiến quân vũ trang kiểm soát.
Lệnh cấm áp dụng cho người không có hộ chiếu Mỹ từng có mặt tại một trong ba quốc gia này trong 21 ngày qua. Biện pháp này đã gây gián đoạn cho đội tuyển bóng đá nam CHDC Congo trong quá trình chuẩn bị cho World Cup, đồng thời buộc một chuyến bay tới Detroit phải chuyển hướng sang Canada do có hành khách từ CHDC Congo trên máy bay.
Africa CDC tuyên bố: 'Mặc dù hoàn toàn công nhận trách nhiệm chủ quyền của mỗi chính phủ trong việc bảo vệ sức khỏe và an ninh người dân, nhưng các hạn chế đi lại tổng thể và đóng cửa biên giới không phải là giải pháp cho các đợt bùng phát dịch.'
Cơ quan này nhấn mạnh: 'Các biện pháp như vậy có thể tạo ra nỗi sợ hãi, gây thiệt hại kinh tế, cản trở tính minh bạch, làm phức tạp các hoạt động nhân đạo và y tế, đồng thời đẩy dòng người di chuyển sang các tuyến đường không chính thức và không được giám sát – tiềm ẩn nguy cơ làm tăng rủi ro y tế công cộng thay vì giảm thiểu.'
Hiện không có vaccine hoặc phương pháp điều trị nào để chống lại chủng virus Ebola Bundibugyo gây ra đợt bùng phát này. Africa CDC cho rằng điều này phơi bày 'sự bất công cấu trúc sâu sắc hơn trong đổi mới y tế toàn cầu: virus Ebola Bundibugyo đã được xác định cách đây gần hai thập kỷ, nhưng hiện vẫn chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị được cấp phép dành riêng cho chủng này.'
Cơ quan này kêu gọi: 'Africa CDC tin rằng nếu căn bệnh này chủ yếu đe dọa các khu vực giàu có hơn trên thế giới, các biện pháp y tế đối phó có lẽ đã sẵn sàng từ lâu.'
Tiến sĩ Githinji Gitahi, CEO của Amref Health Africa, ủng hộ quan điểm của Africa CDC. Ông nói: 'Lệnh cấm đi lại không ngăn chặn được virus, mà ngăn chặn sự đoàn kết. Cách nhanh nhất để bảo vệ mọi người là đầu tư vào kiểm soát dịch bệnh tại nguồn, chứ không phải cô lập các khu vực bị ảnh hưởng. Châu Phi cần hợp tác, không phải trừng phạt.'
Bộ trưởng Thông tin Uganda, Chris Baryomunsi, gọi lệnh cấm của Mỹ là 'phản ứng thái quá'. Ông nói với Reuters: 'Chúng tôi đã xử lý các ca Ebola và các dịch bệnh khác trong nhiều năm. Có đủ năng lực trong nước để ngăn chặn các dịch bệnh này.'
Theo WHO, đợt bùng phát đã liên quan đến 139 ca tử vong và khoảng 600 ca nghi nhiễm tại CHDC Congo tính đến thứ Tư, cùng với hai ca xác nhận ở nước láng giềng Uganda. Hầu hết các ca bệnh tập trung tại tỉnh Ituri và tỉnh Bắc Kivu lân cận.
Liên minh Sông Congo (Alliance Fleuve Congo), bao gồm nhóm phiến quân M23 do Rwanda hậu thuẫn, thông báo đã có ca bệnh tại Nam Kivu, khu vực dưới sự kiểm soát của họ. Một ca Ebola tại thành phố Goma, thủ phủ Bắc Kivu – cũng nằm dưới quyền kiểm soát của M23 – đã thúc đẩy các lời kêu gọi khẩn cấp mở lại sân bay thành phố để tạo điều kiện cho viện trợ và vật tư y tế.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Imperial College London đã điều chỉnh ước tính về quy mô đợt bùng phát theo hướng tăng lên dựa trên số liệu mới nhất của WHO.
