EU tổ chức họp về di cư với đại diện Taliban tại Brussels
Al Jazeera Staff - Al Jazeera English
Liên minh châu Âu (EU) sẽ tổ chức cuộc họp về di cư với phái đoàn Taliban tại Brussels vào ngày 8/4, tập trung vào việc trục xuất người Afghanistan không có quyền ở lại châu Âu. Đây là lần đầu tiên EU tiếp xúc trực tiếp với Taliban kể từ khi nhóm này nắm quyền tại Afghanistan vào năm 2021, dù Brussels khẳng định cuộc họp không đồng nghĩa với việc công nhận chính thức Taliban.
Bỉ đã cấp 5 thị thực cho một phái đoàn Taliban để tham dự một cuộc họp của Liên minh châu Âu (EU) về di cư tại Brussels. Cuộc họp dự kiến diễn ra vào thứ Ba (8/4) và sẽ tập trung thảo luận về việc trục xuất những người xin tị nạn Afghanistan khỏi các quốc gia châu Âu.
Đây là lần đầu tiên EU tổ chức một cuộc họp với nhóm này kể từ khi Taliban trở lại nắm quyền tại Afghanistan gần 5 năm trước (tháng 8/2021). Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Bỉ cho biết 5 thị thực được cấp vào thứ Hai (7/4) sau một đánh giá an ninh và chỉ có hiệu lực trong một ngày tại Bỉ.
Ủy ban châu Âu cho biết đã mời các quan chức Taliban tham dự cuộc thảo luận về di cư bất hợp pháp từ Afghanistan vào khối 27 quốc gia, cũng như thảo luận về việc trục xuất những người Afghanistan trong EU có đơn xin tị nạn bị từ chối. EU chưa xác định thành viên nào của Taliban được mời tham dự. Một số lãnh đạo cấp cao của Taliban hiện đang chịu các lệnh trừng phạt của EU.
"Các quốc gia thành viên đang tìm cách hồi hương những người đã phạm tội nghiêm trọng và có thể là mối đe dọa an ninh. Đây là sáng kiến mà Ủy ban đang theo đuổi," Người phát ngôn Ủy ban châu Âu Markus Lammert cho biết tại cuộc họp báo hôm thứ Hai (7/4). Theo một lá thư được hãng tin Reuters xem xét, gửi tới Abdul Qahar Balkhi, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Taliban, cuộc họp sẽ tập trung vào "việc hồi hương và tiếp nhận lại công dân Afghanistan không có quyền ở lại Liên minh châu Âu".
Ủy ban châu Âu, tuy nhiên, nhấn mạnh rằng cuộc họp này không có nghĩa là Brussels công nhận chính thức Taliban. Kể từ khi trở lại nắm quyền, Taliban đã dần thu hẹp các quyền tự do, hạn chế quyền tự do đi lại của phụ nữ, cấm trẻ em gái học tập vượt quá bậc tiểu học và thực thi luật đạo đức hạn chế quyền tự do ngôn luận và tiếp cận việc làm. Các chính phủ châu Âu cũng đóng cửa đại sứ quán tại Kabul khi Taliban trở lại nắm quyền.
Các tổ chức nhân quyền đã yêu cầu Ủy ban châu Âu từ bỏ kế hoạch đối thoại với Taliban. "Bất kỳ tương tác nào với Taliban cần ưu tiên bảo vệ nhân quyền và trách nhiệm giải trình – không phải trục xuất người dân trở lại vùng nguy hiểm," Fereshta Abbasi, nhà nghiên cứu Afghanistan của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch), nói.
Đầu tháng này, người đứng đầu phụ trách di cư của EU Magnus Brunner bảo vệ động thái tiếp cận này, nói rằng Brussels không có lựa chọn nào khác ngoài việc đối thoại với chính phủ Taliban về việc trả lại những người xin tị nạn Afghanistan đã nhập cảnh bất hợp pháp vào khối. Các chính phủ châu Âu đã tìm kiếm một lập trường cứng rắn hơn về di cư khi dư luận trở nên khắt khe hơn, thúc đẩy các đảng cực hữu giành được lợi thế bầu cử trên toàn lục địa.
Các quốc gia EU đã nhận được khoảng một triệu đơn xin tị nạn từ người Afghanistan từ năm 2013 đến 2024, theo cơ quan di cư của khối. Mặc dù người Afghanistan là một trong những quốc tịch có tỷ lệ được công nhận tị nạn cao nhất trong EU, tỷ lệ chấp nhận chung đã thắt chặt khi các chính sách di cư trở nên hạn chế hơn. Khoảng 20 trong số 27 quốc gia thành viên EU bày tỏ quan tâm đến việc hồi hương số lượng người di cư không có quyền ở lại, đặc biệt là những người có tiền án hình sự, về Afghanistan trong một bức thư năm ngoái.
Luật EU cho phép trục xuất những người bị kết án tội nghiêm trọng hoặc bị coi là mối đe dọa an ninh trong một số trường hợp, nhưng việc trả về Afghanistan đã bị hạn chế do thiếu quan hệ ngoại giao. "Trọng tâm của các quốc gia thành viên là rất lớn đối với những người đã phạm tội nghiêm trọng hoặc gây ra mối đe dọa an ninh," Người phát ngôn Ủy ban châu Âu Lammert cho biết hôm thứ Hai (7/4).
Afghanistan hiện đang chìm trong một cuộc khủng hoảng nhân đạo sâu sắc. Theo Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc, hơn 17 triệu người Afghanistan – tương đương một phần ba dân số – đang ở trong tình trạng "mất an ninh lương thực", trong khi nước này đang tiếp nhận hàng chục nghìn người trở về từ Iran và Pakistan. "Những cảnh tượng tuyệt vọng của người dân – bao gồm cả nhân viên EU – chạy trốn khỏi Afghanistan là một ký ức gần đây," Eve Geddie, Giám đốc Văn phòng các tổ chức châu Âu của Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International), cho biết trong một tuyên bố. "Thật không thể chấp nhận được khi EU bây giờ lại cố gắng trục xuất người dân đến Afghanistan, nơi ngày càng trở nên nguy hiểm hơn trong thời gian qua," bà nói thêm.
