EU kêu gọi phối hợp ứng phó sau loạt tấn công mạng nhắm vào siêu thị tại Đức, Romania, Anh

Giới chức cho biết các tin tặc đã làm tăng nhiệt độ của hệ thống làm lạnh tại các siêu thị ở Đức, Romania và Anh trong đợt tấn công mạng hôm thứ Hai, nâng tổng số quốc gia châu Âu bị ảnh hưởng trong làn sóng này lên ít nhất 11 nước.

Thông báo được đưa ra hôm thứ Ba, cùng lúc Liên minh châu Âu cam kết sẽ có phản ứng chung và cảnh báo rằng các cuộc tấn công – vốn đã làm hỏng hàng tấn thực phẩm khắp lục địa – “không phải là những sự cố đơn lẻ”.

Động cơ của các cuộc tấn công mạng hiện chưa rõ và chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm. Một quan chức Romania cho biết ông không nghi ngờ có sự tham gia của một tác nhân nhà nước.

Hôm thứ Hai, sự cố đã được ghi nhận tại ít nhất 9 quốc gia thành viên EU gồm Bỉ, Estonia, Phần Lan, Ireland, Italy, Luxembourg, Hà Lan, Bồ Đào Nha và Thụy Điển. Đến thứ Ba, giới chức và đại diện doanh nghiệp cho biết 4 siêu thị tại Đức và 6 siêu thị tại Romania bị ảnh hưởng. Anh – quốc gia không thuộc EU – cũng nằm trong diện bị tấn công.

Ông Thomas Regnier, phát ngôn viên của EU, cho biết các cơ quan của khối đang trao đổi với nhà chức trách các nước để xây dựng phương án ứng phó chung. “Đây không phải những sự cố đơn lẻ, và tất nhiên chúng ta phải cùng nhau ứng phó và chuẩn bị cho những sự cố mạng như thế này”, ông nói. Tuy nhiên, ông từ chối quy trách nhiệm cho bất kỳ đối tượng nào.

Chưa thấy dấu hiệu tác nhân nhà nước

Quan chức an ninh mạng hàng đầu của Romania tỏ ra bớt căng thẳng trước mối đe dọa này. Ông Dan Cimpean, Giám đốc Cơ quan An ninh mạng Quốc gia Romania, nói với hãng tin AFP: “Có vẻ như đây là hành vi bán nghiệp dư. Trong bất kỳ trường hợp nào, chúng tôi cũng không nghi ngờ đây là một tác nhân nhà nước”. Ông cho biết thêm “không có cơ sở hạ tầng nào khác bị xâm phạm”.

Bỉ là một trong những nước bị ảnh hưởng nặng nhất hôm thứ Hai, khi hàng chục cửa hàng thuộc nhiều chuỗi thực phẩm báo cáo hệ thống làm lạnh gặp sự cố. Cơ quan công tố liên bang nước này đã mở cuộc điều tra.

Tại Italy, khoảng 20 siêu thị bị ảnh hưởng. Ông Giuseppe Spadaro, giám đốc một tập đoàn vận hành các siêu thị Coop tại Sicily, cho biết 4 trong số 300 cửa hàng của tập đoàn bị tấn công, gây thiệt hại hàng nghìn euro. “Chúng tôi phải vứt bỏ tất cả. Kệ hàng trống trơn”, ông nói với nhật báo Corriere della Sera của Italy.

Chính phủ Italy đã họp với lãnh đạo các cơ quan tình báo và Cơ quan An ninh mạng Quốc gia hôm thứ Ba sau vụ việc. Văn phòng Thủ tướng Giorgia Meloni cho biết tác động của sự cố là “hạn chế” và “không có lý do gì để lo ngại, dù tất cả các cơ quan chức năng liên quan vẫn duy trì mức cảnh giác cao”.

Tại Anh, tin tặc tìm cách nhắm vào các doanh nghiệp chế biến thịt quy mô nhỏ nhưng tác động không đáng kể, theo ông Richard Horne, Giám đốc điều hành Trung tâm An ninh mạng Quốc gia Anh (NCSC). Ông nói với BBC rằng vấn đề ảnh hưởng đến “toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm” và đã có vài trường hợp “công nghệ dễ bị tổn thương bị khai thác”.

Làn sóng tấn công thứ hai này tương tự cuộc tấn công mạng hồi tháng 10 nhằm vào hàng trăm siêu thị trên khắp nước Pháp, vốn cũng ảnh hưởng đến các cửa hàng tại một số quốc gia châu Âu khác.

Tại Thụy Điển, chuỗi siêu thị Coop cho biết tủ lạnh và tủ đông tại 7 cửa hàng bị ảnh hưởng qua đêm được kết nối với “các mạng 4G cũ”, và các cửa hàng này đã hoạt động trở lại bình thường. Phát ngôn viên Carlos Cancinos cho biết Coop đã đẩy nhanh việc nâng cấp – khởi động sau các vụ tấn công hồi tháng 10 – để chuyển thiết bị làm lạnh có kết nối sang mạng 5G và modem hiện đại. “Điều này giúp giải quyết phần lớn các vấn đề kiểu này”, ông nói.

Hãng Danfoss của Đan Mạch, nhà sản xuất thiết bị điều khiển làm lạnh có hệ thống một lần nữa nằm trong số mục tiêu, cho biết đã liên hệ chặt chẽ với khách hàng trong ba tuần qua và khuyến nghị không để các hệ thống này truy cập trực tiếp từ internet.

Chuyên gia an ninh mạng Frank Groenewegen của Deloitte tại The Hague khuyến cáo các nhà bán lẻ kiểm tra xem bộ điều khiển làm lạnh của họ có kết nối internet và chạy bản cập nhật bảo mật mới nhất hay không. “Và nếu họ thậm chí không biết, thì hãy ngắt chúng khỏi internet công cộng ngay lập tức”, ông nói với hãng tin Reuters. “Ngắt kết nối không khắc phục được nguyên nhân gốc rễ, nhưng ít nhất bạn đã cô lập được các hệ thống đó để kẻ tấn công không thể làm điều này nữa”.