Dự luật quốc phòng Mỹ thúc đẩy hợp tác quân sự sâu rộng với Israel

Một điều khoản trong dự luật quốc phòng đang được Quốc hội Mỹ xem xét có thể thắt chặt mối quan hệ quân sự giữa Mỹ và Israel, thúc đẩy hợp tác sâu rộng trong nghiên cứu, sản xuất và công nghệ vũ khí.

Điều khoản mang tên “Sáng kiến Hợp tác Công nghệ Quốc phòng Mỹ-Israel” nằm tại Mục 224 trong phiên bản dự luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) năm tài khóa 2027 do Ủy ban Quân vụ Hạ viện soạn thảo. Đây là dự luật chính sách quốc phòng thường niên của Mỹ.

Biện pháp này vẫn đang ở giai đoạn đầu. Hằng năm, Quốc hội Mỹ thông qua NDAA để định hướng chính sách quân sự, cho phép các chương trình và mức chi tiêu quốc phòng.

Nếu được ban hành, điều khoản này có thể đánh dấu một thay đổi lớn trong một trong những mối quan hệ quân sự chặt chẽ nhất thế giới, chuyển hai nước từ quan hệ đối tác chủ yếu dựa trên viện trợ quân sự của Mỹ sang mối quan hệ mà ngành công nghiệp quốc phòng gắn kết sâu sắc hơn.

Mục 224 yêu cầu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ chỉ định một “cơ quan điều hành” — một quan chức duy nhất để điều phối hợp tác quân sự giữa Mỹ và Israel. Công việc này bao gồm nghiên cứu và phát triển chung, sản xuất chung vũ khí, cũng như kết nối hệ thống và dữ liệu quân sự.

“Điều mà Quốc hội đang cố gắng làm là tìm ra những cách khác nhau để củng cố mối quan hệ này sâu đến mức nó nằm trong chính cơ sở công nghiệp quốc phòng của Mỹ đến nỗi không thể loại bỏ được,” Josh Paul, cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ, người sáng lập nhóm vận động A New Policy, nhận xét về điều khoản gây tranh cãi này.

“Một điều khoản luật mới trong NDAA sẽ mang đến cho Israel khả năng tiếp cận công nghệ Mỹ chưa từng có, và buộc quân đội Mỹ phải tích hợp công nghệ quốc phòng của Israel vào chuỗi cung ứng quân sự quan trọng của chính mình, trao cho Israel đòn bẩy đáng kinh ngạc đối với các ưu tiên quốc phòng của Mỹ,” ông nói thêm.

Hai nước hiện đã cùng xây dựng các hệ thống phòng thủ tên lửa như Vòm Sắt. Dự luật sẽ mở rộng hợp tác sang nhiều lĩnh vực chiến tranh hiện đại hơn, từ trí tuệ nhân tạo đến máy bay không người lái và các hoạt động không gian mạng.

Điều khoản này xuất hiện trong bối cảnh Trung Đông hỗn loạn sau cuộc tấn công chung Mỹ-Israel vào Iran hồi đầu năm. Vào tháng 2, lực lượng Mỹ và Israel đã cùng tấn công Iran, gây ra năm tuần chiến tranh; Iran đã tấn công trả đũa Israel và các căn cứ Mỹ ở Vùng Vịnh trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào tháng 4. Israel cũng đang đối mặt với cáo buộc diệt chủng tại Tòa án Công lý Quốc tế do Nam Phi khởi kiện liên quan đến cuộc chiến ở Gaza.

Dự luật trước hết phải vượt qua Ủy ban Quân vụ Hạ viện, dự kiến xem xét vào đầu tháng 6, sau đó được Hạ viện và Thượng viện thông qua. Điều khoản này do Chủ tịch ủy ban đảng Cộng hòa Mike Rogers và nghị sĩ đảng Dân chủ cấp cao Adam Smith đề xuất, nhận được sự ủng hộ từ cả hai đảng lớn, bất chấp các cuộc thăm dò cho thấy sự phản đối ngày càng tăng trong cử tri Dân chủ và một số cử tri Cộng hòa đối với việc tiếp tục hỗ trợ quân sự cho Israel.

Mỹ đã hỗ trợ quân sự cho Israel trong nhiều thập kỷ. Từ năm 2008, luật Mỹ yêu cầu Washington duy trì “lợi thế quân sự định tính” của Israel, giữ cho lực lượng của nước này mạnh hơn và tiên tiến hơn bất kỳ đối thủ nào trong khu vực với lập luận rằng một quốc gia nhỏ phải dựa vào vũ khí tốt hơn thay vì số lượng lớn hơn. Theo thỏa thuận viện trợ hiện tại được ký dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama, Washington cung cấp cho Israel khoảng 3,8 tỷ USD mỗi năm dưới dạng hỗ trợ quân sự. Thỏa thuận kéo dài 10 năm này có hiệu lực đến năm 2028. Israel là nước nhận viện trợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ kể từ năm 1948, hầu hết hiện nay là viện trợ quân sự, trị giá hơn 300 tỷ USD khi điều chỉnh theo lạm phát.

Bản chất của sự hỗ trợ này có thể đang thay đổi. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gần đây tuyên bố muốn chấm dứt sự phụ thuộc vào viện trợ quân sự Mỹ trong vòng 10 năm, cho rằng đất nước ông đã “trưởng thành”. Hợp tác chặt chẽ hơn giữa hai ngành công nghiệp quốc phòng thay vì tiền mặt có thể phù hợp với mục tiêu đó.