Tổng thống Cuba Miguel Diaz-Canel ngày 24/5 xác nhận lô gạo đầu tiên nặng 15.000 tấn đã cập cảng Havana, trong khuôn khổ khoản viện trợ 60.000 tấn gạo từ Trung Quốc. Trên mạng xã hội, ông bày tỏ 'lòng biết ơn sâu sắc' tới Trung Quốc và các nghị sĩ Nghị viện châu Âu đã lên án chiến dịch gây sức ép mà chính phủ Cuba đang phải đối mặt.
Kể từ tháng 1/2026, Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã gia tăng trừng phạt Cuba, đặc biệt là phong tỏa xuất khẩu dầu mỏ. Lệnh phong tỏa trên thực tế bắt đầu sau chiến dịch quân sự của Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hồi đầu tháng 1, khiến nguồn dầu từ Venezuela đến Cuba bị cắt đứt. Đến cuối tháng 1, Trump ký sắc lệnh coi Cuba là 'mối đe dọa bất thường và đặc biệt' với Mỹ, đe dọa áp đặt trừng phạt kinh tế với bất kỳ nước nào cung cấp dầu cho Cuba.
Kể từ đó, chỉ một tàu chở dầu của Nga được phép tới Cuba. Hồi đầu tháng 5, Bộ trưởng Năng lượng Cuba Vicente de la O Levy thông báo nước này đã cạn kiệt nguồn dầu dự trữ. Cuộc khủng hoảng đã gây ra mất điện trên diện rộng, làm tê liệt giao thông và dịch vụ y tế tại nhiều khu vực.
Trong bối cảnh đó, Trung Quốc đã trở thành đối tác hỗ trợ chính cho Cuba. Ngoài gạo, Trung Quốc còn tài trợ các tấm pin mặt trời giúp Cuba nâng cấp lưới điện và chuyển đổi năng lượng. Hiện Cuba phải nhập khẩu gần 60% nhu cầu dầu, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế.
Trump nhiều lần ám chỉ có thể xem xét hành động quân sự nếu Cuba không đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán song phương bị căng thẳng sau khi bộ máy tư pháp Mỹ công bố cáo trạng giết người chống cựu Tổng thống Cuba Raul Castro liên quan vụ bắn hạ hai máy bay của lưu vong người Cuba năm 1996.
Đầu tháng 5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tiết lộ chính quyền Trump đề nghị viện trợ nhân đạo 100 triệu USD cho Cuba, với điều kiện nước này thực hiện 'cải cách thực chất'. Tuy nhiên, trong các bài đăng ngày 24/5, Diaz-Canel phản bác chiến dịch 'gây áp lực tối đa' của Trump, cho rằng đó là 'chiến lược nhằm biện minh cho câu chuyện hư cấu về sự sụp đổ sắp xảy ra, từ đó mở đường cho can thiệp quân sự'. Ông khẳng định Cuba sẽ tiếp tục tăng cường quan hệ với Trung Quốc.
