Cộng đồng người Do Thái hải ngoại: 'Đừng nhân danh tôi để bảo vệ Israel'

Cuộc diễu hành Israel Day thường niên tại thành phố New York hồi tháng 6 vừa qua đã trở thành tâm điểm của những căng thẳng kéo dài giữa cộng đồng người Do Thái tiến bộ ở Mỹ và chính phủ Israel. Sự kiện năm nay đặc biệt gây tranh cãi khi có sự tham dự của Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich, người tự nhận đang bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) truy nã, cùng một số nghị sĩ cực hữu khác.

Khi đoàn diễu hành tiến dọc Đại lộ số 5, Smotrich đã bị người biểu tình la ó, hô vang các khẩu hiệu như “hổ thẹn” và “tội phạm chiến tranh”. Những người biểu tình, phần lớn là người Do Thái tiến bộ, muốn thể hiện rõ quan điểm rằng họ không đồng tình với các chính sách của Israel, đặc biệt trong bối cảnh cuộc chiến ở Gaza vẫn đang tiếp diễn.

Bất chấp phản ứng dữ dội, Smotrich vẫn giữ nguyên lập trường, khẳng định Israel là “ngôi nhà của toàn bộ dân tộc Do Thái” và an ninh của người Do Thái trên toàn thế giới phụ thuộc vào sức mạnh của Israel. Thị trưởng New York Zoran Mamdani đã thực hiện cam kết tranh cử khi tẩy chay sự kiện, một động thái được các tổ chức Do Thái chỉ trích chính phủ Israel hoan nghênh.

Tổ chức “Người Israel vì Hòa bình” và “Người Do Thái vì Công bằng Kinh tế và Chủng tộc” (JFREJ) cho rằng cuộc diễu hành có sự tham gia của các chính trị gia Israel, những người từng cổ vũ cho tội ác diệt chủng người Palestine, không phải là một lễ kỷ niệm bản sắc hay niềm tự hào Do Thái.

Tiếng nói phản đối ngày càng lớn

Emily Hilton, đồng sáng lập nhóm Na’amod tại Anh, cho biết quan điểm phê phán của cô đối với Israel hình thành sau cuộc tấn công năm 2014 vào Gaza, đặc biệt là vụ việc bốn trẻ em Palestine bị bắn chết khi đang chơi bóng trên bãi biển. Cô cảm thấy “thật sốc” khi các chính trị gia Israel viện danh nghĩa cộng đồng Do Thái toàn cầu để biện minh cho hành động của mình.

“Những tuyên bố rằng họ đang hành động nhân danh tôi thực sự là xúc phạm. Cho dù đó là chế độ phân biệt chủng tộc lịch sự mà Lapid và Bennett ủng hộ, hay sự bạo lực và hủy diệt của chính phủ hiện tại, vấn đề nằm ở chính hệ thống,” Hilton nói. Cô kêu gọi một tương lai vượt ra ngoài chủ nghĩa Phục quốc Do Thái (Zionism), dựa trên công lý và bình đẳng.

Các cuộc thăm dò ở Mỹ và châu Âu cho thấy sự chia rẽ ngày càng rõ rệt trong cộng đồng người Do Thải hải ngoại về Israel. Trong khi một số người cảm thấy gắn bó mạnh mẽ hơn với Israel sau những lời chỉ trích toàn cầu, thì nhiều người khác đang quay lưng lại, vì cho rằng Tel Aviv đang thực hiện diệt chủng nhân danh họ.

Sonya Meyerson-Knox, Giám đốc Truyền thông của tổ chức “Tiếng nói Do Thái vì Hòa bình” (JVP), cáo buộc rằng trong một thời gian dài, các tổ chức Do Thái ở Mỹ đã ủng hộ hành động của chính phủ Israel và im lặng trước các tội ác chiến tranh. Bà cho biết đa số các tổ chức này vẫn tiếp tục ủng hộ Israel, bất chấp sự thay đổi mang tính “bước ngoặt” của cộng đồng Do Thái nói chung.

Keith Kahn-Harris, nhà xã hội học tại Viện Nghiên cứu Chính sách Do Thái, nhận định rằng sự đồng thuận kéo dài hàng thập kỷ trong cộng đồng người Do Thái về Israel đang suy yếu. “Các cuộc tấn công trong ba năm qua đã phơi bày sự thật rằng nhiều điểm đồng thuận cũ về Israel không còn phù hợp,” ông nói. Tuy nhiên, theo ông, vẫn còn một chặng đường dài trước khi cộng đồng chính thống đặt câu hỏi về tương lai của Israel như một nhà nước.