Colombia bước vào vòng bầu cử tổng thống thứ hai: Lựa chọn giữa tiếp nối hay thay đổi

Ngày 21/6 tới, cử tri Colombia sẽ đi bỏ phiếu lần thứ hai trong vòng chưa đầy một tháng để chọn ra tổng thống tiếp theo. Hai ứng viên bước vào vòng quyết định mang những tầm nhìn đối lập rõ rệt cho tương lai đất nước.

Ứng viên cánh tả Iván Cepeda, thượng nghị sĩ đại diện cho liên minh cầm quyền Hiệp ước Lịch sử (Pacto Histórico), cam kết tiếp nối chính sách của Tổng thống sắp mãn nhiệm Gustavo Petro, vốn tập trung vào các biện pháp chống đói nghèo và đàm phán với các nhóm vũ trang. Trong khi đó, ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella, một người ngoài giới chính trị, hứa hẹn một sự đứt gãy với nền chính trị truyền thống, đặc biệt là chuyển hướng khỏi các giải pháp thương lượng sang các biện pháp quân sự mạnh tay hơn nhằm đối phó tội phạm và bạo lực.

Ở vòng một ngày 31/5, de la Espriella bất ngờ dẫn đầu với 43,7% phiếu bầu, trong khi Cepeda đạt 40,9%. Cả hai đều không vượt qua ngưỡng 50% để tránh một cuộc bỏ phiếu vòng hai. Kết quả này ban đầu khiến Tổng thống Petro nghi ngờ có gian lận, nhưng sau đó Cepeda thừa nhận không có bất thường, và Phái bộ Quan sát Bầu cử Liên minh châu Âu cũng xác nhận không có bằng chứng về gian lận.

Hai ứng viên, hai tầm nhìn đối lập

Ivan Cepeda (cánh tả): Tiếp nối chính sách 'Hòa bình toàn diện' của Tổng thống Petro, ủng hộ đàm phán với các nhóm vũ trang. Ông từng là người bảo vệ nạn nhân của 'tội ác nhà nước', đặc biệt sau khi cha ông, cũng là thượng nghị sĩ, bị ám sát năm 1994. Về đối ngoại, ông được cho là sẽ duy trì đường lối hiện tại, nhưng có thể đối mặt với thách thức trong quan hệ với Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Abelardo de la Espriella (cực hữu): Là luật sư hình sự, không kinh nghiệm chính trị, tự xây dựng hình ảnh doanh nhân thành đạt và từng là ca sĩ tenor. Ông cam kết chấm dứt đàm phán với các nhóm vũ trang, ném bom căn cứ của họ, xây dựng 10 siêu nhà tù, và tái khởi động phun thuốc diệt cây coca từ trên không. Về kinh tế, ông được so sánh với Tổng thống Argentina Javier Milei, ủng hộ thắt lưng buộc bụng và bãi bỏ quy định. Về xã hội, ông đề xuất thu hẹp quyền tiếp cận phá thai và rút Colombia khỏi một số tổ chức quốc tế như Tòa án Nhân quyền Liên Mỹ.

Lợi thế của de la Espriella và sự chia rẽ địa lý

Các cuộc thăm dò dư luận trước vòng hai cho thấy de la Espriella đang dẫn trước. Một khảo sát của AtlasIntel ngày 13/6 cho thấy ông nhận 50,9% ý định bỏ phiếu, so với 43,1% của Cepeda, trong khi 5,9% cử tri chưa quyết định hoặc dự định bỏ phiếu trắng.

Giới phân tích cho rằng de la Espriella có lợi thế nhờ sự hợp nhất các cử tri bảo thủ, vốn bị phân tán giữa nhiều ứng viên cánh hữu và trung dung ở vòng một. Về địa lý, Cepeda giành đa số ở các vùng ven biển, biên giới và thủ đô Bogotá, trong khi de la Espriella thắng thế ở các tỉnh miền trung - nơi chịu nhiều tổn thương nhất từ xung đột vũ trang kéo dài sáu thập kỷ của Colombia.

Vai trò của ông Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức ủng hộ de la Espriella, gọi ông là người 'yêu Tổ quốc vĩ đại và nhân dân của mình giống như tôi yêu nước Mỹ'. Trump cảnh báo rằng nếu Cepeda thắng cử, mối quan hệ Colombia-Mỹ có thể bị tổn hại. Động thái này vấp phải chỉ trích từ Hạ nghị sĩ Mỹ Jesus 'Chuy' Garcia, người gọi đó là 'sự can thiệp trắng trợn' vào nền dân chủ của nước láng giềng.

Những vấn đề then chốt

An ninh là vấn đề nổi bật nhất, khi bạo lực vẫn gia tăng bất chấp nỗ lực 'Hòa bình toàn diện' của chính quyền Petro. Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế ghi nhận số người phải di dời vì bạo lực trong năm qua đã tăng gấp đôi. Các nhà phê bình cho rằng chính sách cứng rắn của de la Espriella có thể làm trầm trọng thêm bạo lực, đưa đất nước trở lại thời kỳ 'chỉ có đạn và chiến tranh' như nhà xã hội học Juan Acevedo cảnh báo.

Cuộc bầu cử diễn ra trong bối cảnh Colombia đang đứng trước ngã rẽ quan trọng. Một chiến thắng của Cepeda sẽ củng cố các chính sách cải cách xã hội và đối thoại, trong khi de la Espriella có thể đưa đất nước theo hướng chưa từng có, với cam kết rút khỏi các thể chế quốc tế và áp dụng biện pháp quân sự triệt để.