Chợ gia súc vắng lặng khi lễ Eid al-Adha đến gần tại bang Tây Bengal, Ấn Độ

Kolkata, Ấn Độ – Chưa đầy một tuần trước lễ Eid al-Adha, khu chợ gia súc Dhulagarh rộng lớn ở ngoại ô Kolkata, thủ phủ bang Tây Bengal, vắng lặng lạ thường. Các thương lái tụ tập dưới bóng râm, trong khi hơn 200 con gia súc được chuẩn bị bán cho dịp lễ vẫn bị buộc vào cọc tre ngoài trời, chịu cảnh nắng nóng mùa hè.

Một người bán theo đạo Hindu, đến từ huyện East Midnapur, cách Kolkata 130km về phía tây nam, cho biết anh ta đã vay nhiều khoản nợ lãi suất cao để mua hàng cho kỳ lễ kéo dài hai ngày. Tại một bang có gần 25 triệu người Hồi giáo (chiếm 27% dân số), đáng lẽ đây là thời điểm kinh doanh tốt. Nhưng năm nay thì khác. “Ai sẽ mua bò? Người ta đang sống trong sợ hãi,” người bán hàng giấu tên nói, lo ngại bị chính quyền trả thù.

Trong nhiều thập kỷ, chợ Dhulagarh là nơi gặp gỡ của người bán (hầu hết là Hindu) và người mua Hồi giáo để chuẩn bị cho nghi lễ hiến tế. Dù luật năm 1950 cấm giết mổ gia súc nơi công cộng, Tây Bengal vốn được cai trị bởi các lực lượng chính trị trung dung hoặc cánh tả, vốn không thực thi nghiêm ngặt. Mọi thứ thay đổi vào ngày 6/5, khi đảng Bharatiya Janata (BJP) của Thủ tướng Narendra Modi lần đầu giành quyền lực tại Tây Bengal.

Một tuần sau bầu cử, Thủ hiến mới Suvendu Adhikari ra lệnh thực thi nghiêm luật năm 1950, yêu cầu giấy chứng nhận “đủ điều kiện giết mổ” từ quan chức chính phủ và chỉ được mổ tại lò mổ hợp pháp. Luật cũng quy định gia súc phải trên 14 tuổi mới được phép giết. Nhiều người Hindu, chủ yếu thuộc tầng lớp thượng lưu, coi bò là linh thiêng; việc giết mổ bị cấm ở hầu hết các bang Ấn Độ. Từ năm 2014, các nhóm tự xưng bảo vệ bò đã sát hại hàng chục người Hồi giáo và nông dân Hindu trên khắp nước.

“Burger không có tôn giáo”

Sau chiến thắng của BJP, người bán thịt bò trên khắp Tây Bengal báo cáo doanh số giảm mạnh. Một nhà hàng ở Kolkata, Burger Shop, thông báo ngừng bán burger bò. “Burger của chúng tôi không có tôn giáo. Nhưng chính trị thì có,” họ đăng trên Instagram. Đồng chủ quán Utsha cho biết nhà cung cấp thịt bò của họ đã đóng cửa vì bị gọi lên đồn cảnh sát yêu cầu tạm ngừng kinh doanh. Giá thịt bò giảm từ 400 rupee/kg (khoảng 5 USD) xuống còn 150 rupee (1,70 USD).

Mohammad Hasim, 65 tuổi, chủ hai tiệm thịt ở khu New Market, Kolkata, nói với Al Jazeera: “Chúng tôi đã bán thịt 60 năm, luôn có giấy phép. Trong nhiều thập kỷ, chúng tôi luôn thấy hòa bình. Nhưng vài tuần qua, mọi thứ đảo lộn. Nhà cung cấp sợ hãi, các quán ăn nhỏ không còn mua thịt sống từ chúng tôi. Bây giờ, chúng tôi đóng cửa lúc 1h30 chiều thay vì 7h tối như trước.”

Haider Ali, 62 tuổi, chủ một tiệm thịt có giấy phép, cho biết các quán ăn “vì sợ hãi” nên không lấy nguyên liệu từ ông.

“Thua lỗ nặng”

Tại chợ Dhulagarh, ba người bán Hindu than thở về cảnh thua lỗ. Một người nói dù bán được vài con, họ vẫn mất khoảng 5.000 rupee (53 USD) cho mỗi con không bán được. Sundor, một thương lái Hồi giáo, cho biết anh đã vay 1 triệu rupee (khoảng 10.500 USD) thế chấp trang sức của mẹ để mua bò. “Năm ngoái tôi bán gần 100 con. Năm nay, 25 con của tôi chưa bán được một con. Tôi thực sự sợ hãi,” Sundor nói.

Người phát ngôn của BJP, Debjit Sarkar, bảo vệ việc thực thi luật: “Những luật trước đây không được tuân thủ, nay được thực thi nghiêm ngặt.” Luật sư Jayasimha Nuggehalli cho rằng luật cấm giết mổ bò thường được trình bày như biện pháp bảo vệ động vật, nhưng “thiết kế và thực thi của chúng liên quan nhiều hơn đến bản sắc, thương mại và sinh kế nông thôn”.

Hạn chế cầu nguyện đường phố

Không chỉ lệnh cấm thịt bò, cư dân nhiều khu phố Hồi giáo cho biết các nghị sĩ BJP mới đắc cử yêu cầu họ không được cầu nguyện “namaz” ngoài đường – một tập tục phổ biến do nhà thờ không đủ chỗ. Ở khu Mullick Bazaar và Park Circus, đông người Hồi giáo lui tới trước lễ, người bán cho biết gần như không có khách. “Chợ trống rỗng. Chưa bao giờ như thế này,” một người bán hàng giấu tên nói.

Nhà hoạt động và nhà văn Harsh Mander nhận định: “Trong 100 năm qua, RSS [tổ chức dân tộc chủ nghĩa Hindu] chưa bao giờ chấp nhận ý tưởng công dân bình đẳng cho người Hồi giáo. Những gì BJP đang làm là thực hiện chương trình nghị sự đó, một cuộc chiến công khai chống lại chính công dân của mình.”