Chiến tranh với Mỹ hé lộ gì về năng lực vũ khí của Iran?

Tehran, Iran – Quân đội Iran đang xem xét cách đối phó với các biện pháp kinh tế mà Mỹ dự kiến áp dụng nhằm "làm sụp đổ" chính quyền Tehran. Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi đầu tuần tuyên bố sẽ thực hiện "chiến dịch kinh tế khốc liệt nhất" chống lại Iran, với các biện pháp trừng phạt và cô lập trên quy mô chưa từng có.

Các chỉ huy Iran đang rà soát chiến lược quân sự mới để đối phó với những đe dọa mới từ Mỹ. "Giải pháp thông minh và hiệu quả duy nhất để vượt qua các giai đoạn lịch sử khó khăn và vô hiệu hóa âm mưu của kẻ thù hiện tại và tương lai", Tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Ahmad Vahdi cảnh báo hôm thứ Sáu.

Nhân Ngày Công nghiệp Quốc phòng Iran hôm thứ Bảy, Tham mưu trưởng Lực lượng Vũ trang Ali Abdollahi ca ngợi "cuộc cách mạng công nghiệp phòng thủ có tính răn đe" trong sản xuất vũ khí nội địa. Tuy nhiên, giống như năm ngoái, giới chức Iran không trưng bày vũ khí mới.

"Chúng tôi hạn chế công bố vũ khí và trang thiết bị nhằm gây bất ngờ cho kẻ thù và bảo vệ thông tin, bí mật quốc phòng của đất nước", phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Reza Talaei-Nik nói với truyền thông nhà nước hôm thứ Bảy. Tuy nhiên, ông tuyên bố rằng trong 12 tháng sau cuộc chiến kéo dài 12 ngày với Israel và Mỹ vào tháng 6/2025, Iran đã tăng gấp đôi sản lượng vũ khí và thiết bị phòng thủ.

Kể từ khi cuộc chiến hiện tại với Mỹ và Israel bắt đầu vào ngày 28/2, việc sản xuất một số "sản phẩm chiến lược và ưu tiên" đã tăng hơn gấp ba lần, ông Talaei-Nik khẳng định. Ông cũng cho biết hơn 9.300 công ty tại Iran tham gia sản xuất vũ khí, đồng nghĩa các cuộc không kích của Mỹ và Israel không thể phá hủy lĩnh vực này.

Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Majid Ebn-e Reza hôm thứ Sáu cho biết so với cuộc chiến năm ngoái, lực lượng vũ trang Iran đã đạt được khả năng xuyên thủng sâu hơn vào các căn cứ đối phương, độ chính xác tấn công cao hơn và đánh chặn phòng không thành công hơn. Trong một cuộc chiến trong tương lai, IRGC sẽ triển khai các thế hệ đầu đạn mới cho tên lửa đạn đạo và hành trình của mình, vì việc sản xuất và phát triển không bao giờ dừng lại, phát ngôn viên IRGC Hossein Mohebbi cho biết hôm thứ Năm.

Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực từ ngày 8/4, sau gần 40 ngày ném bom dữ dội với hàng nghìn phi vụ. Nhà Trắng tuyên bố đã phá hủy hơn 85% cơ sở công nghiệp quốc phòng của Iran, bao gồm phần lớn tên lửa đạn đạo, bệ phóng di động và máy bay không người lái tầm xa. Mỹ cũng cho biết hơn 150 tàu chiến Iran đã bị phá hủy, mọi tàu ngầm bị đánh chìm và 97% kho thủy lôi bị loại bỏ.

Tuy nhiên, một đánh giá tình báo mật của Mỹ được báo chí đưa tin vào tháng 5 cho thấy Iran vẫn giữ được khoảng 75% số bệ phóng di động và 70% lượng tên lửa trước chiến tranh. Ngay cả sau hai tuần ném bom dữ dội bổ sung của Mỹ vào tháng 7, IRGC và quân đội Iran vẫn tiếp tục phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các căn cứ Mỹ và tàu thuyền quốc tế ở eo biển Hormuz, dù với tốc độ chậm hơn so với đầu chiến tranh.

Các chỉ huy Iran cho biết các cuộc không kích hồi tháng 7 của Mỹ báo hiệu khả năng lên kế hoạch cho chiến dịch trên bộ ở miền nam Iran, và quân đội đã sẵn sàng đối phó với bất kỳ nỗ lực nào của Washington. Các chuyên gia nhận định Iran vẫn tiếp tục sản xuất vũ khí tại các căn cứ ngầm phân tán về mặt địa lý mà bom Mỹ không với tới, ngay cả khi nhiều dây chuyền sản xuất trên mặt đất bị phá hủy.

Bên cạnh các tên lửa đạn đạo phức tạp và tốn kém, các máy bay không người lái gây nổ rẻ hơn và dễ chế tạo hơn đã giúp Iran tiêu hao một số lượng lớn tên lửa đánh chặn của Mỹ, lộ vị trí radar, buộc các sân bay hoặc cơ sở năng lượng phải ngừng hoạt động và tạo ra sự gián đoạn ở eo biển Hormuz. Hệ thống phòng không và không quân già cỗi của Iran phần lớn thất bại trong việc ngăn chặn các cuộc xâm nhập không phận của Mỹ, Israel và Arab trong các phi vụ ném bom.

Tuy nhiên, các hệ thống điện quang nhỏ hơn, tầm nhiệt và vác vai đã thực hiện được một số vụ đánh chặn, bao gồm việc bắn hạ một máy bay chiến đấu F-15. Ít nhất 45 máy bay không người lái MQ-9 Reaper tiên tiến của Mỹ, khoảng một phần tư toàn bộ đội bay với chi phí hơn 1,3 tỷ USD, đã bị Iran bắn hạ hoặc mất do lỗi liên kết dữ liệu hay vận hành, theo báo chí Mỹ.

Tại eo biển Hormuz, nơi Tổng thống Trump tuyên bố là lãnh thổ Mỹ trong tuần này, Washington và các đồng minh đã tăng cường các hoạt động vận chuyển dầu và năng lượng rời rạc trong những tuần gần đây. Nhưng bất chấp thiệt hại đáng kể đối với năng lực hải quân Iran, các cuộc tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái và xuồng nhanh vẫn khiến dòng dầu qua Hormuz thấp hơn đáng kể so với mức trước chiến tranh. Các vụ gián đoạn giao thông hàng hải cũng xảy ra ở Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandeb, nơi lực lượng Houthi liên kết với Iran ở Yemen thỉnh thoảng đụng độ với Saudi Arabia và các lợi ích của nước này.

Iran và Mỹ hiện không có bất kỳ cuộc đối thoại có ý nghĩa nào, do đó một lối thoát ngoại giao cho cuộc chiến hiện không có triển vọng rõ ràng.