Cuối tuần qua, nhiều học giả và diễn giả quốc tế được mời tham dự hội nghị thường niên của Hiệp hội Hồi giáo Canada (MAC) tại Toronto đã phải đối mặt với sự kiểm tra nhập cảnh bất thường. Theo thông báo của MAC, nhiều người bị trì hoãn hoặc hủy bỏ giấy phép du lịch điện tử vào phút chót, một số bị thu hồi thị thực mà không báo trước. Một số diễn giả bị thẩm vấn hàng giờ tại Sân bay quốc tế Toronto Pearson, không được cấp nước uống và không có không gian để cầu nguyện. MAC mô tả điều này là 'có chủ đích và phối hợp'.
Trong số những người bị ảnh hưởng có ông Ebrahim Rasool, cựu đại sứ Nam Phi tại Mỹ. Ông Rasool cho biết cuộc thẩm vấn tại Canada gợi nhớ đến những cuộc thẩm vấn thời phân biệt chủng tộc apartheid, dù ở hình thức nhẹ nhàng hơn. Nhà bình luận Hồi giáo người Anh Anas Altikriti đã bị thẩm vấn 11 giờ trước khi từ bỏ ý định vào Canada.
Tất cả những người bị nhắm tới đều từng công khai chỉ trích chính sách của Israel hoặc tham gia vận động vì Palestine. Trước đó, bà Rima Hassan, nghị sĩ Pháp gốc Palestine tại Nghị viện châu Âu, cũng bị từ chối nhập cảnh Canada. Tháng 11 năm ngoái, cựu Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc Richard Falk và vợ bị giam giữ và thẩm vấn tại sân bay Toronto trước khi tham dự tòa án về trách nhiệm của Canada đối với Palestine.
Nhiều tổ chức ủng hộ Israel như HonestReporting Canada, B'nai Brith Canada và Trung tâm Do Thái và Israel đã vận động trước thềm hội nghị MAC, kêu gọi hủy bỏ các diễn giả và can thiệp của chính quyền. Các chiến dịch tương tự từng diễn ra trước vụ từ chối nhập cảnh của bà Rima Hassan.
Người viết bài, một người tham dự hội nghị, nhận xét không khí sự kiện không hề cực đoan hay bạo lực, mà là những buổi thảo luận về tâm linh, nuôi dạy con cái, sức khỏe tinh thần và trách nhiệm xã hội. Việc siết chặt kiểm soát biên giới đối với các nhà hoạt động Palestine đang bị chỉ trích là tái diễn các biện pháp từng áp dụng với cộng đồng Hồi giáo sau sự kiện 11/9, dưới vỏ bọc chống cực đoan và bảo vệ an ninh quốc gia.
Nhiều người lo ngại rằng việc lạm dụng cáo buộc bài Do Thái để đàn áp chỉ trích Israel đang thu hẹp không gian dân chủ và biến biên giới Canada thành 'trạm kiểm soát tư tưởng'. Tác giả cảnh báo rằng nếu chính phủ bắt đầu coi tư tưởng bất đồng là mối đe dọa an ninh, thì không chỉ người Hồi giáo hay người ủng hộ Palestine, mà tất cả các nhà hoạt động xã hội khác đều có thể là mục tiêu tiếp theo.
