Los Angeles, California – Mỗi cuối tuần, Lucia Uribe lại thực hiện một chuyến đi như một nghi lễ: đến vùng rìa sa mạc California để thăm con trai, Ismael Ayala-Uribe, đang bị tạm giữ.
Ismael nằm trong số hàng trăm nghìn người bị cuốn vào chiến dịch siết chặt nhập cư của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Sinh ra ở Mexico và được đưa đến Mỹ từ nhỏ, anh bị bắt vào ngày 17/8 khi đang làm việc tại một tiệm rửa xe. Kể từ đó, anh bị cơ quan nhập cư giam giữ, ban đầu tại một nhà tù địa phương và sau đó tại một trung tâm tạm giữ của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) ở Adelanto, California.
Nhưng một ngày thứ Bảy đã khác. Lucia nhớ rằng tay Ismael trông nhợt nhạt hơn, mắt anh đỏ ngầu, và cơn sốt của anh đang tăng lên.
“Mẹ ơi, con không qua khỏi đâu,” Lucia nhớ lại lời Ismael nói với bà. Bà chỉ có thể trấn an anh.
“Tôi nói với nó: ‘Ôi con trai, hãy cố gắng chịu đựng càng lâu càng tốt’,” Lucia kể. “Khi tôi nói lời tạm biệt với nó, tôi cảm thấy một điều gì đó trong lồng ngực, một sự thắt lại, khiến tôi chỉ muốn khóc.”
Đó là lần cuối cùng bà nhìn thấy con trai còn sống. Hai ngày sau, nỗi sợ của Lucia được xác nhận bằng tiếng gõ cửa. Cảnh sát thông báo con trai bà đã qua đời lúc 2h32 ngày 22/9/2025.
Ismael là một trong hơn 50 người thiệt mạng trong các cơ sở tạm giữ của ICE trong 500 ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai ông Trump.
Một báo cáo của nhà xác thuộc Sở Cảnh sát Quận San Bernardino, miền nam California, xác định nguyên nhân cái chết là do biến chứng từ một ổ áp-xe ở vùng xương chậu.
Tuy nhiên, gia đình Ismael cho rằng việc điều trị y tế không đầy đủ trong các cơ sở của ICE đã khiến một ca nhiễm trùng có thể phòng ngừa được trở nên trầm trọng và dẫn đến tử vong.
Trong nhiều tháng, loạt phim tài liệu Fault Lines của Al Jazeera đã phỏng vấn những người bị giam giữ trong các cơ sở của ICE và gia đình của những người không thể trở về, nhằm tìm hiểu điều kiện có thể dẫn đến những cái chết như của Ismael.
Kết quả cho thấy năm 2025 – năm Ismael qua đời – là năm chết chóc nhất trong lịch sử đối với những người bị ICE tạm giữ. Nhưng các chuyên gia lo ngại năm 2026 có thể sẽ ngang bằng hoặc vượt qua kỷ lục đó.
