Các bà mẹ ở Gaza tìm kiếm sự hỗ trợ để nuôi con bằng sữa mẹ giữa chiến tranh

Mỗi tuần hai lần, chị Eman Huneidq rời lều trại ở phía tây Deir el-Balah, đưa con gái chín tháng tuổi tên Ward, đến Trung tâm Y tế Hikr al-Jame’ để tham gia các buổi tư vấn về nuôi con bằng sữa mẹ. Hành trình mang thai, sinh nở và làm mẹ của chị trong chiến tranh đầy gian nan.

Chị Eman, 38 tuổi, là mẹ của ba đứa con, mắc bệnh tiểu đường và rối loạn đông máu. Chị chia sẻ: “Tôi đã 14 năm không có con vì tình trạng sức khỏe, nên lần mang thai này đặc biệt khó khăn với tôi.” Chị phát hiện có thai khi đã năm tháng, lúc đó đang sống ở phía bắc Gaza trước khi phải di dời xuống miền trung để tránh chiến tranh.

Thiếu dinh dưỡng và hạn chế tiếp cận dịch vụ y tế khiến thai kỳ thêm phần vất vả. Ward sinh non và phải nằm viện 10 ngày. Sau sinh, chị Eman gặp nhiều khó khăn khi cho con bú, bị nứt đầu vú gây đau đớn, phải dùng sữa công thức – vốn đắt đỏ và cần nước sạch để pha. “Tôi không thể tìm được loại kem phù hợp do các hạn chế nhập khẩu của Israel,” chị nói.

Trong bối cảnh đó, Trung tâm Mẹ và Bé tại Hikr al-Jame’ trở thành điểm tựa. Bà Sabreen al-Buhaisi, quản lý điều dưỡng kiêm chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ, cho biết trung tâm hỗ trợ khoảng 400–500 phụ nữ mỗi tháng. “Mất mát, di dời, áp lực kinh tế đều ảnh hưởng đến việc nuôi con bằng sữa mẹ. Chúng tôi không chỉ tư vấn cho người mẹ, mà làm việc với cả gia đình để tạo ra sự hỗ trợ tốt nhất,” bà nói.

Chị Hiba al-Masri, 23 tuổi, mẹ của bốn con, mất đứa con gái thứ ba khi mới 20 ngày tuổi trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột. Hiện chị sống trong lều chật chội cùng 15 người thân, cố gắng chăm con trai ba tháng tuổi tên Yusuf. “Đôi khi bạn mệt mỏi, có quá nhiều việc phải làm, nhưng vẫn phải chăm em bé,” chị nói. Dù vậy, chị nhận thấy sức khỏe của con cải thiện nhờ các buổi tư vấn và khẳng định: “Sữa mẹ tốt hơn sữa công thức gấp triệu lần.”

Chuyên gia Iman Abu Ouda chỉ ra rằng nhiều phụ nữ gặp khó khăn khi đến trung tâm vì thiếu phương tiện đi lại, sống trong lều quá đông đúc. Một số người lo lắng cơ thể không đủ sữa do tâm lý và dinh dưỡng kém. “Tình trạng thiếu ăn vẫn rất tồi tệ. Có người phải dùng sữa công thức dù rất đắt và khó tìm,” bà nói.

Trung tâm đưa ra các gợi ý thay thế rẻ hơn như đậu lăng, đậu xanh, đồng thời cung cấp thực phẩm bổ sung nếu có. Họ cũng phối hợp với đội ngũ sức khỏe tâm thần để hỗ trợ những phụ nữ chịu tổn thương mất mát.

Dù vậy, điều kiện sống bên ngoài vẫn là thách thức lớn. Chị Eman cho biết trong lều, nước phải đi xách từng bình, cát bụi phủ khắp nơi, côn trùng và chuột bọ luôn là mối lo thường trực. “Điều quan trọng nhất với trẻ em là vệ sinh và không gian sạch sẽ, nhưng trong lều chúng tôi không có được điều đó,” chị nói. Chị thường ngủ cạnh con gái Ward để canh chừng. “Chúng tôi, những người mẹ, có thể chịu đựng hoàn cảnh này, nhưng con trẻ thì có lỗi gì?”