New Delhi, Ấn Độ – Cuộc họp hai ngày của các ngoại trưởng khối BRICS tại thủ đô Ấn Độ kết thúc vào thứ Sáu (15/5) mà không đạt được quan điểm chung nào về cuộc chiến Iran. Văn kiện cuối cùng chỉ ghi nhận rằng "có những quan điểm khác nhau" giữa các thành viên.
Đây là lần thứ hai liên tiếp một hội nghị BRICS được tổ chức tại Ấn Độ thất bại trong việc tìm kiếm đồng thuận về cuộc xung đột liên quan đến Mỹ và Israel.
Hội nghị diễn ra dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar, đánh dấu cuộc gặp cấp bộ trưởng lớn đầu tiên trong nhiệm kỳ chủ tịch BRICS 2026 của Ấn Độ. Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran đã bước sang ngày thứ 77.
Cuộc xung đột hiện tại nổ ra vào ngày 28/2 với các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào các cơ sở quân sự, hạt nhân và cơ sở hạ tầng của Iran. Kể từ đó, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz đối với tàu thương mại, giá năng lượng toàn cầu tăng vọt và các nỗ lực ngoại giao, bao gồm các cuộc đàm phán do Pakistan làm trung gian tại Islamabad hồi tháng trước, đã bị đình trệ.
Đối đầu Iran-UAE
Rạn nứt sâu sắc nhất trong khối bộc lộ khi Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi và đại diện của UAE đối đầu trực tiếp.
Ông Araghchi kêu gọi các thành viên BRICS lên án "sự vi phạm luật pháp quốc tế" của Mỹ và Israel, đồng thời "có hành động cụ thể để ngăn chặn chiến tranh". Ngược lại, đại diện UAE, ông Khalifa bin Shaheen Al Marar, kêu gọi lên án các hành động của Iran.
Ông Araghchi cho biết "UAE đã trực tiếp tham gia vào cuộc xâm lược chống lại đất nước tôi", viện dẫn các cuộc tấn công bằng máy bay chiến đấu UAE vào Iran và cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ UAE để tiến hành các cuộc tấn công. Phía UAE bác bỏ cáo buộc này và cho biết Iran đã tấn công các cơ sở năng lượng và dân sự trên lãnh thổ nước này.
Điều hành cuộc họp, Bộ trưởng Jaishankar Ấn Độ kêu gọi "dòng chảy hàng hải an toàn và không bị cản trở qua các tuyến đường thủy quốc tế, bao gồm eo biển Hormuz và Biển Đỏ", đồng thời nhấn mạnh các lệnh trừng phạt đơn phương không thể thay thế đối thoại.
Lần thứ hai bế tắc
Đây không phải là lần đầu tiên một cuộc họp BRICS tại Ấn Độ kết thúc mà không có sự đồng thuận về chiến tranh Iran. Hồi tháng 4, cuộc họp thứ trưởng ngoại giao và đặc phái viên BRICS về Trung Đông cũng tại New Delhi đã kết thúc mà không có tuyên bố chung. Kể từ ngày 28/2, BRICS chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố chung nào về cuộc chiến này.
Phát biểu tại cuộc họp báo sau hội nghị, ông Araghchi đổ lỗi cho UAE - một quốc gia thành viên BRICS có "mối quan hệ đặc biệt với Israel" - là nguyên nhân khiến không có văn kiện đồng thuận cuối cùng.
Trong khi đó, các hạng mục khác của hội nghị đã đạt được tiến bộ. Các quốc gia thành viên đã thống nhất hơn 60 vấn đề, bao gồm hợp tác năng lượng, thương mại, cơ sở hạ tầng kỹ thuật số và cải cách đa phương.
