Khi Bosnia và Herzegovina chính thức giành vé dự World Cup 2026, một làn sóng phấn khích lan tỏa khắp đất nước. Đây không chỉ là cơn sốt bóng đá mà còn mang ý nghĩa sâu sắc hơn: sau ba thập kỷ kết thúc chiến tranh, sau cuộc diệt chủng và Thỏa thuận Dayton, người Bosnia lại có mặt trên đất Mỹ để chứng tỏ họ có thể mơ ước vượt ra ngoài những thỏa hiệp tồi tệ đã áp đặt cấu trúc chính trị bất lợi lên đất nước.
Bóng đá đã khơi dậy cốt lõi của tinh thần Bosnia: vừa mềm mại vừa cứng rắn, biết vượt qua nghịch cảnh nhưng khó khăn với chính mình trong hòa bình. Người Bosnia tự gọi mình là rồng – biểu tượng của chỉ huy quân sự Husein Gradaščević, nhưng cũng là hoa loa kèn – hình ảnh từ bài hát tình yêu của cố nghệ sĩ Halid Bešlić.
Ngày 24 tháng 6, khi đội tuyển Bosnia đánh bại Qatar và lần đầu tiên lọt vào vòng loại trực tiếp, cả nước vỡ òa. Đám đông mặc áo xanh tràn ngập không chỉ đường phố Seattle và Sarajevo mà mọi thành phố trên thế giới có người Bosnia sinh sống, thậm chí cả những khách sạn ở các điểm du lịch xa xôi.
Tại Republika Srpska, những người nắm quyền trước đây thường ủng hộ đối thủ của Bosnia, nhưng lần này nhiều người dân đã không sa vào hận thù mà ăn mừng tại nhà, thậm chí công khai bày tỏ niềm vui. Ở Serbia và Croatia láng giềng, người dân cũng thách thức chính trị sắc tộc và cổ vũ Bosnia trên mạng xã hội.
Hình ảnh người hâm mộ Bosnia diễu hành qua các thành phố Canada và Mỹ đã gây chú ý quốc tế. Trước trận gặp Thụy Sĩ, một đám đông cổ động viên Bosnia làm người dân địa phương ngỡ ngàng khi họ hát vang đoàn qua khu phố khét tiếng ở Inglewood với khẩu hiệu “Palestina! Palestina!”.
Họ hát không phải những ca khúc dân tộc chủ nghĩa kiêu hãnh, mà là những bài hát cũ tự nhiên gắn bó với trận đấu. Đó là ca khúc châm biếm ‘Tôi đến từ Bosnia, hãy đưa tôi đến Mỹ’ của ban nhạc Dubioza Kolektiv, và bài tình ca ‘Hương hoa loa kèn lan tỏa khắp cánh đồng’ của Halid Bešlić – giai điệu nhẹ nhàng, thân mật về tình yêu và nỗi nhớ.
Sự lựa chọn bài hát này cho thấy cách người Bosnia nhìn nhận bản thân: từng trải qua chiến tranh nhưng biết tự giễu và hát về tình yêu. Bên cạnh lá cờ chính thức xanh-vàng với ngôi sao, người hâm mộ còn mang cờ trắng có huy hiệu hoa loa kèn vàng – biểu tượng của nền độc lập mà họ sống sót sau diệt chủng.
Đội tuyển Bosnia năm nay phần lớn là cầu thủ trẻ, một nửa là con của những người tị nạn sinh ra xa tổ quốc. Họ là những đứa trẻ tưởng chừng không tồn tại, con của những người bị săn đuổi và đuổi đi. Giờ đây họ chơi trên sân cỏ Seattle như thể đang thi đấu trên đồng cỏ Bosnia.
Bàn thắng của Kerim Alajbegović vào lưới Qatar đưa anh vào danh sách cầu thủ ghi bàn trẻ nhất World Cup. Nó gợi nhớ quả phạt đền đẹp mắt của Esmir Bajraktarević hạ gục Italia – một cậu bé con của những người sống sót sau diệt chủng Srebrenica, sinh ra và lớn lên ở Mỹ, thuộc thế hệ hoa loa kèn vàng mới.
Chỉ với vài bàn thắng, những chàng trai này đã đập tan mọi luận điệu chính trị chia rẽ. Họ là Edin, Esmir, Jovo, Ermin, Kerim, Martin, Osman, Sead, Dennis, Tarik, Nihad, Stjepan, Nidal, Amir, Benjamin, Armin, Dženis, Ermedin, Samed, Haris, hai Nikolas, hai Ivans, và hai Amars. Hầu hết không chơi cho câu lạc bộ lớn, nhưng họ sẽ ở lại.
