Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận đã lên tiếng cảnh báo về nguy cơ xảy ra “thảm họa y tế và nhân đạo sắp xảy ra” tại thành phố Taiz, miền tây nam nước này, khi lực lượng Houthi tiếp tục siết vòng vây và cản trở các nguồn tiếp tế thiết yếu.
Bộ Y tế và Dân số Yemen cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Bảy rằng thuốc men, dịch truyền tĩnh mạch, vật tư y tế và nhiên liệu tại các cơ sở y tế trong thành phố đang “gần cạn kiệt”.
Theo bộ này, các dịch vụ cấp cứu, phẫu thuật, hồi sức tích cực, lọc máu và chăm sóc trẻ sơ sinh có thể buộc phải dừng lại nếu tình hình tiếp tục, khiến bệnh nhân, người bị thương, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh “đối mặt với rủi ro tức thời”.
Bộ Y tế Yemen cũng cảnh báo tình trạng thiếu nhiên liệu đe dọa các máy phát điện, xe cứu thương và chuỗi bảo quản lạnh dùng để duy trì hiệu lực của thuốc và vaccine, có thể dẫn tới “các biến chứng nghiêm trọng và những ca tử vong có thể phòng ngừa được”.
Cơ quan này yêu cầu dỡ bỏ ngay lập tức vòng vây và mở lại các tuyến tiếp tế, đồng thời đảm bảo hành lang an toàn cho bệnh nhân, xe cứu thương, nhân viên y tế và hàng viện trợ. Bộ kêu gọi Liên Hợp Quốc và các tổ chức nhân đạo “cung cấp thuốc, dịch truyền tĩnh mạch, vật tư y tế, oxy và nhiên liệu” cho các cơ sở y tế của thành phố.
“Mỗi sự chậm trễ đều làm tăng nguy cơ gián đoạn dịch vụ và mất mạng người,” tuyên bố nêu rõ.
Vòng vây tái lập
Houthi, nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn còn được gọi là Ansar Allah, đã dùng vũ lực chiếm thủ đô Sanaa của Yemen năm 2014 và sau đó lập chính quyền riêng. Nhóm này kiểm soát khu vực miền bắc và đông bắc đất nước.
Taiz từng trải qua một cuộc vây hãm tàn khốc của Houthi trong giai đoạn 2015-2016, khi lực lượng chính phủ Yemen bị dồn vào một khu vực nhỏ ở trung tâm thành phố. Vòng vây bị phá vỡ năm 2016, song Houthi vẫn duy trì phong tỏa một phần qua các lối vào khác. Năm 2024, họ đồng ý mở lại một tuyến đường từ phía đông, nhưng tuyến này đã bị đóng trở lại sau khi giao tranh tái bùng phát.
Vòng vây mới bắt đầu hình thành vào đầu tháng 10. Trong tháng 9, Houthi phát động tấn công dọc bờ Biển Đỏ thuộc tỉnh Taiz, chiếm thành phố cảng Mocha, và đến ngày 4/10 đã kiểm soát thị trấn At Turbah, cắt tuyến đường chính cuối cùng nối thành phố Taiz với các khu vực khác do chính phủ kiểm soát.
Lực lượng chính phủ Yemen, được Saudi Arabia hậu thuẫn, đã mở cuộc phản công vào đầu tháng 10.
Ông Nabil Jamil, giám đốc cơ quan kế hoạch và phát triển của chính phủ Yemen tại tỉnh Taiz, nói với Al Jazeera rằng vòng vây hiện nay “toàn diện hơn và có tác động nghiêm trọng hơn năm 2015”. Theo ông, khoảng 2,8 triệu người sống trong các khu vực do chính phủ kiểm soát ở tỉnh này, cùng với 200.000 người mới phải di dời.
Nhiên liệu trở nên khan hiếm, và trên thị trường chợ đen, giá một can xăng 20 lít đã tăng từ 30.000 rial Yemen (19 USD) lên 90.000 rial (58 USD). “Chúng tôi vẫn đang chờ một phản hồi hoặc can thiệp trên thực địa,” ông Jamil nói.
Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn và Tổ chức Y tế Thế giới đã cảnh báo rằng giao tranh đang đẩy hệ thống y tế vốn mong manh của Yemen vào tình thế nguy hiểm. “Dân thường không bao giờ được biến thành công cụ gây sức ép trong bất kỳ cuộc xung đột nào,” luật sư Nabil Sharyan, người đứng đầu tổ chức Vì Công lý và Phát triển, nhấn mạnh.
