Bầu cử sơ bộ Georgia: Đảng Cộng hòa nhắm ghế Thượng viện, Dân chủ tìm người tranh chức Thống đốc

Tiểu bang Georgia (Mỹ) sẽ tổ chức bầu cử sơ bộ vào thứ Ba (3/6), vạch ra các đường lối cho cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng vào tháng 11 tới.

Cuộc đua được theo dõi sát nhất là cuộc tranh cử của phe Cộng hòa để chọn người thách thức Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Jon Ossoff. Chiến thắng của Ossoff năm 2020 diễn ra trong bối cảnh làn sóng tự do trỗi dậy tại một tiểu bang vốn do phe bảo thủ thống trị lâu dài.

Cũng nằm trong tâm điểm là cuộc đua chọn ứng viên Thống đốc của đảng Dân chủ. Nhiều người trong đảng xem đây là cơ hội thế hệ để giành vị trí lãnh đạo tiểu bang cao nhất, khi đương kim Thống đốc Brian Kemp (Cộng hòa) không thể tái tranh cử do giới hạn nhiệm kỳ.

Các vấn đề về khả năng chi trả, quản lý bầu cử và phân chia khu vực bầu cử cũng nổi lên trong cuộc bầu cử sơ bộ.

Cuộc đua Thượng viện: Thượng nghị sĩ Ossoff, đương kim Dân chủ, tranh cử không đối thủ trong nội bộ đảng và gần như chắc chắn là ứng viên trong cuộc tổng tuyển cử. Phe Cộng hòa có 5 ứng viên tranh nhau, gồm 2 dân biểu đương nhiệm: Buddy Carter và Mike Collins. Cả hai đều theo sát thông điệp của Tổng thống Donald Trump, tập trung vào việc ai sẽ là đồng minh trung thành nhất. Collins dẫn đầu về gây quỹ và sự ủng hộ, nhưng bị ảnh hưởng bởi cuộc điều tra đạo đức về cáo buộc sử dụng sai quỹ Quốc hội. Thống đốc Kemp ủng hộ cựu huấn luyện viên bóng bầu dục đại học Derek Dooley, người tự xem mình là lựa chọn ôn hòa hơn. Các ứng viên còn lại gồm cựu tướng quân đội Jonathan McColumn và doanh nhân John Coyne.

Cuộc đua Thống đốc: Ở phía Dân chủ, cựu thị trưởng Atlanta Keisha Lance Bottoms dẫn đầu một nhóm ứng viên đông đảo. Bà từng là nhân viên chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden và được xem là lá chắn chống lại Trump khi làm thị trưởng, phản đối các tuyên bố sai lệch của ông về kết quả bầu cử năm 2020. Các đối thủ gồm cựu giám đốc hạt DeKalb Michael Thurmond và cựu Phó Thống đốc Geoff Duncan (từng là người Cộng hòa). Cả hai tự xem mình ôn hòa hơn Bottoms. Thượng nghị sĩ tiểu bang Jason Esteves chạy đua ở cánh tả. Ở phía Cộng hòa, tỷ phú Rick Jackson và ứng viên được Trump hậu thuẫn, Phó Thống đốc đương nhiệm Burt Jones, là những người dẫn đầu. Các ứng viên khác gồm Ngoại trưởng tiểu bang Brad Raffensperger – người từng đối đầu Trump sau cuộc bầu cử năm 2020, và Bộ trưởng Tư pháp tiểu bang Chris Carr.

Ý nghĩa cuộc bầu cử: Năm 2020, Dân chủ đã có cú sốc khi giành cả hai ghế Thượng viện Georgia (Ossoff và Warnock), cùng với chiến thắng của Biden tại tiểu bang này – lần đầu tiên từ 1992. Tuy nhiên, năm 2024, Trump thắng dễ dàng tại Georgia trước Phó Tổng thống Harris. Cuộc bầu cử giữa kỳ 2026 sẽ cho thấy hướng gió chính trị của tiểu bang. Dân chủ hy vọng giành lại đa số Thượng viện từ tay Cộng hòa, và giữ ghế Ossoff là then chốt. Hiện Cộng hòa kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, nếu Dân chủ chiếm một trong hai viện sẽ làm thay đổi hai năm cuối nhiệm kỳ của Trump.

Các cuộc đua cấp tiểu bang: Các vị trí Thống đốc, Bộ trưởng Tư pháp và Ngoại trưởng đều có ảnh hưởng đến việc quản lý bầu cử trong tương lai. Vấn đề phân chia lại khu vực bầu cử cũng nóng: Thống đốc Kemp đã triệu tập phiên họp đặc biệt vào tháng 6 để vẽ lại bản đồ Quốc hội Georgia trước cuộc bầu cử năm 2028, sau phán quyết của Tòa án Tối cao làm suy yếu Đạo luật Quyền Bỏ phiếu. Phe Dân chủ cảnh báo điều này có thể làm loãng quyền lực bỏ phiếu của người da màu.

Thăm dò: Trong cuộc đua sơ bộ Thượng viện Cộng hòa, Collins dẫn đầu với khoảng 22%, Carter 12,5%, Dooley 11%. Nếu không ai vượt 50%, sẽ có vòng hai vào ngày 16/6. Ở cuộc đua Thống đốc, bên Dân chủ, Bottoms dẫn với tỷ lệ ủng hộ trung bình gần 50%. Bên Cộng hòa, tỷ phú Jackson dẫn đầu, Jones bám sát.

Các cuộc đua khác: Toàn bộ 14 ghế Hạ viện của Georgia, các ghế Thượng viện và Hạ viện tiểu bang, cùng các vị trí ủy viên toàn tiểu bang và ghế thẩm phán đều có bầu.

Lịch trình: Người dân Georgia đã bỏ phiếu sớm với kỷ lục 1 triệu người tham gia. Ngày bầu cử chính thức, các điểm bỏ phiếu mở cửa từ 7h sáng đến 7h tối giờ địa phương (11:00 – 23:00 GMT). Kết quả sẽ được Hãng tin AP công bố sau khi các điểm bỏ phiếu đóng cửa.