Báo cáo cảnh báo làn sóng đàn áp pháp lý nhắm vào người biểu tình ủng hộ Palestine

Một báo cáo mới cảnh báo rằng Vương quốc Anh đang trải qua 'sự chuyển biến đáng báo động sâu sắc' trong cách đối xử với các cuộc biểu tình chính trị. Các nhà hoạt động khí hậu và những người ủng hộ Palestine ngày càng phải đối mặt với các bản án tù kéo dài, các hạn chế pháp lý trên diện rộng và nhiều tháng giam giữ trước khi xét xử.

Báo cáo mang tên 'Những tù nhân chính trị của nước Anh' do các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Tội phạm Khí hậu và Công lý Khí hậu thuộc Đại học Queen Mary London và nhóm vận động 'Defend Our Juries' đồng công bố. Tài liệu này cho biết Anh đã 'chứng kiến sự gia tăng các quyền hạn chống biểu tình được trao cho cảnh sát và tòa án thông qua luật pháp', tạo ra 'một địa hạt pháp lý đàn áp hơn đáng kể đối với các nhà hoạt động tham gia vào hoạt động bất tuân dân sự và hành động trực tiếp'.

Báo cáo chỉ ra sự thay đổi từ các cuộc trấn áp các cuộc biểu tình của Extinction Rebellion, Black Lives Matter, Insulate Britain và Just Stop Oil sang các vụ truy tố gần đây hơn liên quan đến các hành động đoàn kết với Palestine. Điều này bao gồm các chiến dịch nhắm vào các nhà máy của Anh do Elbit Systems, nhà sản xuất vũ khí lớn nhất của Israel, vận hành.

Được công bố hôm thứ Ba, báo cáo cho thấy sự kết hợp giữa các luật mới, quyền hạn cảnh sát rộng hơn và các chiến thuật tòa án ngày càng trừng phạt đã định hình lại bối cảnh biểu tình của Anh kể từ năm 2019.

Trung tâm của sự thay đổi này là hai đạo luật lớn được ban hành sau làn sóng biểu tình của các nhóm như Extinction Rebellion và Just Stop Oil. Đạo luật Cảnh sát, Tội phạm, Tuyên án và Tòa án năm 2022 đã chuyển đổi tội danh thông luật cũ về 'gây phiền toái công cộng' thành một tội hình sự chính thức với mức án lên tới 10 năm tù. Trong khi đó, Đạo luật Trật tự Công cộng năm 2023 đưa ra hàng loạt tội danh liên quan đến biểu tình, bao gồm 'khóa chặt' (locking on) và làm gián đoạn các mạng lưới giao thông trọng yếu, đồng thời mở rộng đáng kể quyền hạn của cảnh sát.

Báo cáo lập luận rằng cuộc trấn áp còn mở rộng ra ngoài quốc hội và đi vào các phòng xử án. Một trong những phát hiện trọng tâm là việc sử dụng ngày càng nhiều các lệnh cấm dân sự và thủ tục khinh thường tòa án chống lại các nhà hoạt động. Các công ty dầu mỏ, nhà sản xuất vũ khí và trường đại học ngày càng có được các lệnh của tòa án cấm biểu tình gần các địa điểm của họ. Khinh thường tòa án được xác định là con đường phổ biến nhất dẫn đến bỏ tù trong số 249 vụ việc liên quan đến biểu tình được phân tích.

Các nhà nghiên cứu cũng nêu bật việc các thẩm phán ngày càng ngăn cản người biểu tình đề cập đến các mối quan ngại về khí hậu, Gaza, luật pháp quốc tế hoặc động cơ chính trị của họ trước bồi thẩm đoàn. Các nhà vận động gọi đây là 'lệnh bịt miệng' các bị cáo. Báo cáo chỉ ra việc ngày càng sử dụng rộng rãi việc giam giữ trước xét xử kéo dài, với nhiều nhà hoạt động dành nhiều tháng trong trại giam chờ xét xử, và một số bị cáo của Palestine Action đã bị giam giữ hơn một năm. Trong 60% số vụ được nghiên cứu, bản án cuối cùng được tuyên ngắn hơn thời gian các bị cáo đã bị giam giữ chờ xét xử.

Tim Crosland, Giám đốc của Defend Our Juries, cho biết: 'Báo cáo này xóa tan ảo tưởng rằng Anh vẫn cam kết với các nguyên tắc dân chủ. Nó tiết lộ rằng những người biểu tình ôn hòa đang bị bỏ tù với số lượng ngày càng tăng dưới áp lực từ các ngành công nghiệp dầu mỏ và vũ khí, chính phủ Israel và những người vận động hành lang của họ.'

Báo cáo đưa ra các cáo buộc rằng các quan chức Anh đã chịu áp lực từ cả Elbit Systems và chính phủ Israel để có cách tiếp cận cứng rắn hơn đối với các cuộc biểu tình nhắm vào các nhà máy của Elbit tại Anh. Một số vụ án nổi bật được nêu trong báo cáo bao gồm vụ 'Whole Truth Five' - năm nhà hoạt động Just Stop Oil bị kết án hồi tháng 7/2024 với các bản án từ 4 đến 5 năm tù vì âm mưu gây phiền toái công cộng; bốn nhà hoạt động Palestine Action nhận các bản án từ 23 đến 27 tháng vì âm mưu phá hoại một nhà máy vũ khí liên kết với Israel ở xứ Wales; và vụ 'Filton 24' nơi một số bị cáo bị giam giữ tới 18 tháng chờ xét xử.

Kerry Moscogiuri, Giám đốc điều hành Tổ chức Ân xá Quốc tế Vương quốc Anh, nói với Al Jazeera: 'Quyền biểu tình đang bị xói mòn trước mắt chúng ta. Chúng ta đang thấy một sự thay đổi đáng lo ngại khi nhà nước sử dụng biện pháp tạm giam, các lệnh cấm trên diện rộng và thủ tục khinh thường tòa án để bỏ tù mọi người hoặc bịt miệng họ trước khi họ kịp ra tòa.'