Khi đội tuyển Anh chạm trán Ghana, một cựu thuộc địa của đế quốc Anh, có một điều đáng chú ý: hãy nhìn vào Kobbie Boateng Mainoo, một trong những tài năng trẻ sáng giá nhất làng bóng đá, cùng với Brandon Thomas-Asante, Jerome Opoku và Antoine Semenyo. Cả bốn người đều có xuất thân và câu chuyện tương tự nhau: sinh ra ở Anh, được định hình về mặt xã hội và văn hóa bởi bóng đá Anh, nhưng mang dòng máu Ghana. Chỉ có Mainoo khoác áo Anh, trong khi ba người kia chọn Ghana.
Điều này đặt ra câu hỏi về lòng trung thành và bản sắc, không chỉ với người hâm mộ mà còn với chính các cầu thủ. Nghiên cứu từ Đài quan sát Di cư thuộc Đại học Oxford cho thấy gần một phần tư trong số 1.248 cầu thủ được triệu tập vào các đội tuyển quốc gia dự World Cup 2026 được sinh ra ở một quốc gia khác với quốc gia họ đại diện. Hai mươi năm trước, con số này chỉ dưới 9%. Quy định về tư cách thi đấu của FIFA đã thay đổi, mở rộng nguồn cầu thủ tài năng từ cộng đồng hải ngoại.
Bóng đá chưa bao giờ chỉ là một trò chơi. Nó luôn là một tấm gương phản chiếu xã hội. Nhiều tuyển thủ Anh là con cháu của người nhập cư từ các nước Caribe và châu Phi, vốn là cựu thuộc địa của đế quốc Anh. Sự hiện diện của họ trên sân cỏ là minh chứng cho những mối liên hệ phức tạp giữa chủ nghĩa thực dân, di cư và bóng đá hiện đại.
Đối với tác giả bài viết, một người mang quốc tịch Anh-Nigeria-Mỹ, việc cổ vũ cho Anh luôn đi kèm với những mâu thuẫn. Niềm tự hào về những cầu thủ da màu như Ian Wright, Paul Ince, Bukayo Saka hay Jude Bellingham là có thật, nhưng đi kèm với đó là cảm giác về sự 'thuộc về có điều kiện', khi cách truyền thông Anh đối xử với các cầu thủ da màu thường nặng nề hơn, như trường hợp của Marcus Rashford, Raheem Sterling hay Andrew Cole.
Trong khi đó, ngày càng nhiều cầu thủ gốc Phi chọn khoác áo đội tuyển châu Phi thay vì các cường quốc bóng đá châu Âu. Ibrahim Mbaye chọn Senegal thay vì Pháp, Ayyoub Bouaddi chọn Morocco. Cape Verde và Morocco đang chứng tỏ sức mạnh tại World Cup, thu hẹp khoảng cách với các đội bóng truyền thống. AFCON được coi là giải đấu hấp dẫn nhất hành tinh, và các đội tuyển châu Phi đang tiến bộ vượt bậc nhờ nguồn nhân lực từ cộng đồng hải ngoại.
Vì vậy, khi nhìn Kobbie Mainoo của Anh đối đầu với Brandon Thomas-Asante của Ghana, người ta không chỉ thấy một trận cầu, mà còn thấy lịch sử đang tranh luận với chính nó. Và hy vọng, tương lai sẽ chiến thắng.
