Armenia đã ký một thỏa thuận đối tác chiến lược với Mỹ nhằm thắt chặt quan hệ song phương, trong bối cảnh Thủ tướng Nikol Pashinyan phải đối mặt với sự thách thức từ các đảng thân Nga trước thềm cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 6 tới.
Ngày 12/2, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Ngoại trưởng Armenia Ararat Mirzoyan đã ký kết thỏa thuận khung về khoáng sản quan trọng và hợp tác phát triển hành lang quá cảnh tại thủ đô Yerevan. “Hiệp định này đánh dấu bước tiến lớn nhất tính đến nay để biến tuyến đường lịch sử này thành hiện thực, thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng cho Armenia và khu vực,” ông Rubio phát biểu trong lễ ký kết tại sân bay Yerevan.
Hành lang dài 43 km, được gọi là Tuyến đường Trump vì Hòa bình và Thịnh vượng Quốc tế (TRIPP), sẽ chạy qua miền nam Armenia, cung cấp cho Azerbaijan một tuyến đường trực tiếp đến vùng đất Nakhchivan và qua đó tới Thổ Nhĩ Kỳ, đồng minh thân cận của Baku. Khuôn khổ này do Bộ Ngoại giao Mỹ xây dựng, nằm trong thỏa thuận hòa bình giữa Armenia và Azerbaijan được ký hồi tháng 8 năm ngoái, đồng thời trao cho Mỹ 74% cổ phần tại “Công ty Phát triển TRIPP” với cam kết rõ ràng mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp Mỹ.
Thủ tướng Pashinyan đã tìm cách xích lại gần hơn với Mỹ và châu Âu, khiến đồng minh lâu năm Nga phật lòng. Moscow từng cảnh báo có thể tăng giá khí đốt mà Armenia nhập khẩu từ Nga nếu nước này tiếp tục theo đuổi hội nhập sâu hơn với phương Tây. Armenia vốn là đối tác an ninh và kinh tế thân cận của Nga trong lịch sử, nhưng Yerevan bắt đầu quay sang phương Tây sau cuộc xung đột Nagorno-Karabakh năm 2023. Nga, đang vướng vào cuộc chiến ở Ukraine, đã không can thiệp quân sự khi Azerbaijan phát động chiến dịch tấn công lớn vào Nagorno-Karabakh, khu vực vốn có đông người Armenia sinh sống và độc lập trên thực tế từ những năm 1990.
Năm ngoái, Mỹ và Armenia lần đầu tiên tổ chức tập trận quân sự chung. “Tôi muốn tái khẳng định rằng quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước chúng ta mạnh mẽ hơn bao giờ hết,” Ngoại trưởng Mirzoyan tuyên bố. Về phần mình, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump chủ yếu nhìn nhận quan hệ với Yerevan dưới góc độ kinh tế và tìm kiếm các nhượng bộ trong lĩnh vực như khoáng sản quan trọng.
