Áp đảo vòng một bầu cử tổng thống Colombia, ứng viên cực hữu Espriella sắp đối đầu trong vòng quyết định

Luật sư cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng trong vòng một cuộc bầu cử tổng thống Colombia hôm Chủ nhật (1/6) và sẽ đối đầu với thượng nghị sĩ Iván Cepeda - ứng cử viên được Tổng thống cánh tả Gustavo Petro hậu thuẫn - trong vòng bầu cử quyết định.

Với 99,9% số phiếu được kiểm, ứng cử viên độc lập và là người hâm mộ ông Donald Trump - Espriella giành được 43,7% phiếu bầu (hơn 10,3 triệu phiếu), so với 40,9% (khoảng 9,6 triệu phiếu) của Cepeda - một triết gia và nhà hoạt động nhân quyền, từng làm thượng nghị sĩ từ năm 2014.

Hai người sẽ đối đầu trong vòng bầu cử quyết định vào ngày 21/6.

Mặc dù các cuộc thăm dò những tuần gần đây đã ghi nhận sự trỗi dậy nhanh chóng của Espriella, nhưng hầu hết vẫn cho thấy ông đang bám đuổi Cepeda - người suốt nhiều tháng dường như nắm giữ vị trí dẫn đầu vững chắc.

Espriella dường như đã củng cố phần lớn số phiếu trước đây thuộc về thượng nghị sĩ cánh hữu Paloma Valencia - người từng có thời điểm đạt trên 20% phiếu bầu và đứng thứ hai, nhưng chỉ kết thúc vòng một với 6,9%.

Espriella, người tự gọi mình là el Tigre (con Hổ), đã ăn mừng kết quả: “Đồng bào, những người bảo vệ tổ quốc, hơn 10 triệu người Colombia đã đặt niềm tin vào el Tigre và gia nhập bầy đàn... Trong 21 ngày tới, chúng ta sẽ thay đổi lịch sử Colombia mãi mãi”, ông nói trong một video bên cạnh vợ và các con, tất cả đều mặc áo đấu của đội tuyển bóng đá quốc gia Colombia.

Sau làn sóng chiến thắng của các ứng cử viên cực hữu trong những năm gần đây ở Argentina, Chile, Ecuador, Bolivia và Honduras, Colombia vẫn là một trong số ít quốc gia Mỹ Latinh còn do cánh tả lãnh đạo, cùng với Mexico và Brazil - nước sẽ tổ chức bầu cử tổng thống vào tháng 10 tới.

Espriella là người công khai hâm mộ một số nhà lãnh đạo cánh hữu trong khu vực, bao gồm Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Nayib Bukele của El Salvador và ông Javier Milei của Argentina.

Là một luật sư hình sự và doanh nhân triệu phú chưa từng giữ chức vụ công nào, Espriella xây dựng chiến dịch tranh cử xoay quanh lời hứa quay trở lại chính sách đối đầu toàn diện nhằm ứng phó với cuộc khủng hoảng an ninh ngày càng tồi tệ của Colombia, hiện được coi là tồi tệ nhất kể từ thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa chính phủ và hầu hết các nhóm thuộc Lực lượng Vũ trang Cách mạng Colombia (Farc).

Espriella chủ trương chấm dứt chính sách “hòa bình toàn diện” của Tổng thống Petro - vốn thương lượng để giải tán các nhóm tội phạm (mà Cepeda được coi là kiến trúc sư chính) - và thay thế bằng chiến lược “bàn tay sắt” (mano dura) lấy cảm hứng từ nhà lãnh đạo dân túy Bukele của El Salvador, người đã bỏ tù ít nhất 2% dân số trưởng thành của nước này trong chiến dịch trấn áp băng đảng gây tranh cãi. Ngay cả bộ râu tỉa gọn gàng và thói quen đội mũ bóng chày của Espriella cũng bị so sánh với phong cách của Bukele.

Espriella đã đưa hình ảnh con hổ vào phần lớn chiến dịch tranh cử. Ông từng gây tranh cãi khi tấn công các nhà báo và từng nói với một người dẫn chương trình phát thanh rằng ông đang thu hút cử tri nữ nhờ kích cỡ bộ phận sinh dục của mình.

Ông lần đầu tiên nổi tiếng toàn quốc nhờ nhiều năm làm công việc pháp lý cho các nhân vật như doanh nhân Colombia Álex Saab - người được coi là người đứng đầu tài chính chính cho chế độ Nicolás Maduro ở Venezuela và gần đây đã bị Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez trục xuất sang Mỹ.

Trong bài phát biểu tối Chủ nhật, thượng nghị sĩ Valencia thừa nhận kết quả và tuyên bố ủng hộ Espriella trong vòng bầu cử quyết định.

Vào đêm trước ngày bỏ phiếu, Espriella đã chiếm sóng truyền thông sau cuộc gọi video tối thứ Sáu với Tổng thống cực hữu Ecuador Daniel Noboa - người đã cắt đứt quan hệ với Tổng thống Petro nhiều tháng trước.

Cuộc trò chuyện giống như cuộc gặp giữa hai nguyên thủ quốc gia, trong đó họ thảo luận về các vấn đề như an ninh biên giới và dẫn độ tội phạm. Espriella yêu cầu Noboa dỡ bỏ mức thuế 75% bổ sung mà Ecuador áp đặt lên hàng nhập khẩu từ Colombia; tổng thống Ecuador đồng ý và cho biết biện pháp này sẽ có hiệu lực từ thứ Hai, ngay sau cuộc bỏ phiếu.

Bộ Ngoại giao Colombia đã ra tuyên bố mô tả cử chỉ của ông Noboa là “sự can thiệp có chủ đích vào tiến trình bầu cử”, đồng thời nói thêm: “Sự can thiệp này của một nguyên thủ quốc gia nước ngoài vào công việc dân chủ của một quốc gia khác cấu thành hành vi vi phạm trắng trợn nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ, một mối đe dọa đối với chủ quyền quốc gia và một cuộc tấn công vào hệ thống dân chủ.”

Bất chấp lo ngại lan rộng về an ninh, ngày bầu cử trôi qua trong hòa bình.

Những tháng gần đây chứng kiến sự gia tăng các cuộc tấn công của du kích, giết người, bắt cóc, cưỡng bức di dời và thảm sát. Năm ngoái, thượng nghị sĩ cánh hữu và ứng viên tổng thống Miguel Uribe Turbay đã bị bắn trong một sự kiện vận động tranh cử bởi một nhóm Farc bất đồng chính kiến và sau đó đã qua đời.