Anh yêu cầu Interpol từ chối yêu cầu bắt giữ của Argentina liên quan dự án dầu tại Falklands

Anh đã gửi công hàm tới Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol), đề nghị cơ quan này từ chối các yêu cầu bắt giữ của Argentina đối với những cá nhân tham gia dự án khai thác dầu quy mô lớn ngoài khơi quần đảo Falklands. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng chủ quyền giữa London và Buenos Aires leo thang tới mức chưa từng thấy kể từ sau cuộc chiến năm 1982.

Theo thông tin được biết, bức thư gửi tới trụ sở Interpol tại Lyon lập luận rằng các "thông báo đỏ" mà Argentina phát đi nhằm bắt giữ những người liên quan – trong đó có công dân Anh – cần được nhìn nhận là hành động mang động cơ chính trị. Giới chức Anh bày tỏ quan ngại rằng đây là nỗ lực nhằm gây sức ép buộc các cá nhân và doanh nghiệp rời bỏ hoạt động tại Falklands.

Trọng tâm của căng thẳng là dự án dầu Sea Lion ở lưu vực phía bắc Falklands, nam Đại Tây Dương. Dự án này được đánh giá có tiềm năng tăng gấp ba lần GDP của quần đảo, nhưng Tổng thống Argentina Javier Milei đã tuyên bố sẽ ngăn chặn. Chiến lược của Buenos Aires bao gồm hình sự hóa những người tham gia dự án và răn đe các nhà đầu tư khác.

Bà Andrea Clausen, Giám đốc điều hành chính quyền Falklands, xác nhận việc Argentina sử dụng Interpol là một mối đe dọa, song bày tỏ hy vọng tổ chức này sẽ không hành động. Bà cho biết những người có liên quan đã nghiên cứu các điều khoản trong hiến chương Interpol để đánh giá tác động tiềm tàng.

Được biết, Interpol đã phản hồi công hàm của Anh, khẳng định sẽ tuân thủ Điều 3 hiến chương – điều khoản cấm tổ chức này thực hiện bất kỳ can thiệp hoặc hoạt động nào mang tính chính trị. Interpol có cơ chế sàng lọc thông báo đỏ, vốn là yêu cầu định vị và bắt giữ tạm thời một người trong khi chờ dẫn độ. Nếu được chuyển tới các cơ quan thực thi pháp luật, từng quốc gia thành viên sẽ tự quyết định có hành động hay không. Năm ngoái, gần 20.000 thông báo đỏ đã được ban hành.

Bộ Ngoại giao Anh chưa đưa ra bình luận về vụ việc.

Giới chức Anh nhận định mức độ đe dọa từ Argentina liên quan Falklands hiện ở mức cao nhất kể từ cuộc chiến cách đây 44 năm – cuộc xung đột 74 ngày do nhà độc tài Leopoldo Galtieri phát động, kết thúc bằng việc lực lượng Argentina đầu hàng, khiến 649 binh sĩ Argentina, 255 binh sĩ Anh và ba cư dân Falklands thiệt mạng.

Argentina tiếp tục tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo gồm 700 đảo này và bác bỏ kết quả trưng cầu dân ý năm 2013, trong đó 99,8% trong số 3.600 cư dân chọn ở lại với Anh, chỉ ba phiếu chống.

Bất chấp sự trấn an của Interpol, vẫn còn lo ngại Argentina có thể thuyết phục các quốc gia thành viên rằng yêu cầu của mình không mang tính chính trị mà dựa trên luật pháp trong nước. Ông Milei đã khởi động thủ tục tố tụng hình sự đối với công ty Israel Navitas và đối tác Anh Rockhopper Exploration – hai doanh nghiệp nòng cốt của dự án Sea Lion ngoài khơi.

Dự thảo luật về chủ quyền quốc gia trình Quốc hội Argentina sẽ mở rộng phạm vi trừng phạt sang các chi nhánh, trung gian tài chính, cổ đông và nhà cung cấp của các công ty này. Dự luật cũng có các điều khoản nhắm vào những người hoạt động trong ngành thủy sản tại Falklands – lĩnh vực chiếm phần lớn nền kinh tế quần đảo, cách bờ biển phía nam Patagonia của Argentina 500 km về phía đông.

Người lao động trong ngành dầu khí và thủy sản tại Falklands được cho là lo ngại có thể bị nhắm mục tiêu nếu họ di chuyển, đặc biệt tới Nam Mỹ – nơi ủng hộ yêu sách chủ quyền của Buenos Aires.

Song song với nỗ lực ngăn dự án Sea Lion, Argentina dự kiến trong vòng 24 giờ sẽ leo thang tranh chấp với Anh bằng cách yêu cầu trọng tài theo Phụ lục VII của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (Unclos) liên quan dự án dầu. Ngày 28/9, ông Milei đã đặt ra thời hạn hai tuần cho Anh để dừng dự án hoặc đối mặt với hành động pháp lý. Thời hạn đã hết vào thứ Hai và báo chí Argentina cho biết đơn yêu cầu trọng tài sẽ được gửi tiếp theo.

Theo đó, Buenos Aires sẽ cáo buộc Anh vi phạm nghị quyết Liên Hợp Quốc kêu gọi các bên đàm phán về tranh chấp chủ quyền và không thực hiện "thay đổi đơn phương" tình hình. Argentina sẽ tìm kiếm phán quyết ràng buộc buộc Anh dừng khoan. Tuy nhiên, các nguồn tin chính phủ Anh tin tưởng Unclos sẽ không can thiệp vào tranh chấp chủ quyền.

Tại cuộc họp công khai tối thứ Hai, thành viên hội đồng Falklands Dean Dent nói với cử tri rằng chính phủ Anh đang nỗ lực xây dựng phản ứng cứng rắn trước đe dọa từ Argentina. Ông cho biết London đã thành lập một nhóm cố vấn pháp lý chuyên sâu, và dẫn bốn vụ việc tương tự gần đây liên quan chủ quyền được đưa ra Unclos nhưng đều bị tòa bác bỏ vì là vấn đề chủ quyền, không phải hàng hải.

Dự kiến chính phủ Anh sẽ có cách tiếp cận cứng rắn hơn với Argentina trong những ngày tới. Thủ tướng Andy Burnham nói trước quốc hội hôm thứ Hai rằng ông đã nêu vấn đề và "ý chí rõ ràng, đã tuyên bố của cư dân đảo muốn ở lại với Anh" với Tổng thống Mỹ Donald Trump.