Anh ngày càng dùng luật chống khủng bố để xử lý biểu tình và bất đồng chính kiến

Định nghĩa pháp lý về khủng bố tại Anh hiện nay rộng hơn nhiều so với cách hiểu thông thường. Theo Mục 1 của Đạo luật Chống khủng bố 2000, ngay cả "thiệt hại về tài sản" cũng có thể bị coi là khủng bố nếu hành vi đó nhằm mục đích chính trị, tôn giáo, chủng tộc hoặc ý thức hệ, và có ý định gây ảnh hưởng đến chính phủ hoặc đe dọa công chúng. Quy định này từng gây tranh cãi ngay từ khi được Quốc hội thảo luận vào năm 1999.

Nghị sĩ Lao động Alan Simpson khi đó đã cảnh báo rằng việc định nghĩa các cuộc tấn công vào tài sản là khủng bố sẽ "làm thay đổi mối quan hệ giữa các phong trào biểu tình dân sự với Quốc hội và hệ thống tư pháp". Tòa án Tối cao sau đó cũng mô tả định nghĩa này là "rất sâu rộng", còn David Anderson, cựu thanh tra độc lập về luật chống khủng bố, gọi nó là "rộng một cách đáng kinh ngạc – thậm chí vô lý trong một số trường hợp".

Trong báo cáo năm 2012, Anderson chỉ ra rằng luật hiện hành cho phép biến các thành viên của bất kỳ nhóm dân tộc chủ nghĩa hay ly khai nào thành khủng bố chỉ vì họ tham gia xung đột vũ trang hợp pháp, dù có chống lại chế độ tàn bạo. Đến năm 2014, ông tiếp tục cảnh báo rằng việc khiến những người mà không ai có thể coi là khủng bố phải chịu luật chống khủng bố có nguy cơ phá hủy lòng tin của công chúng vào các quyền lực đặc biệt này.

Việc liệt kê các tổ chức khủng bố cũng mang tính lựa chọn chính trị. Ví dụ, Đảng Công nhân Kurdistan (PKK) bị cấm tại Anh, nhưng nhánh Syria của họ là PYD lại không bị cấm vì từng là đồng minh phương Tây trong cuộc chiến chống IS. Năm 2021, Bộ trưởng Nội vụ khi đó là Priti Patel đã mở rộng lệnh cấm đối với toàn bộ Hamas, bao gồm cả cánh chính trị, bất chấp việc nhiều thành viên dân sự chưa từng cầm súng.

Việc xóa nhòa ranh giới giữa cánh quân sự và chính trị của Hamas đã vô tình hợp pháp hóa quan điểm của Israel coi toàn bộ bộ máy hành chính dân sự của Hamas là một phần của cơ cấu khủng bố, từ đó biện minh cho việc nhắm mục tiêu vào bệnh viện và trường học. Sự bất đối xứng ở đây rất rõ ràng: luật chống khủng bố của Anh có thể hình sự hóa các tổ chức phi nhà nước, trong khi khủng bố nhà nước, kể cả của Israel, lại nằm ngoài tầm với.

Vụ Palestine Action là một ví dụ điển hình. Nhóm hành động trực tiếp này chuyên nhắm vào các công ty vũ khí cung cấp cho Israel. Tháng 7/2025, chính phủ Anh đã ra lệnh cấm nhóm này theo Đạo luật Chống khủng bố 2000. Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc Volker Turk cảnh báo quyết định này "làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng rằng luật chống khủng bố đang được áp dụng cho các hành vi không phải khủng bố".

Lệnh cấm đã bị kháng cáo tại tòa. Tháng 2/2026, Tòa án Divisional phán quyết lệnh cấm là bất hợp pháp, nhưng đến ngày 15/6, Tòa Phúc thẩm đã đảo ngược phán quyết này và giữ nguyên lệnh cấm. Chánh án Sue Carr khi đó đã so sánh Palestine Action với phong trào đòi quyền bầu cử của phụ nữ (Suffragettes), cho rằng nhóm này không phải là "nhóm biểu tình bất tuân dân sự công khai, minh bạch" mà là "nhóm hoạt động ngầm theo từng tế bào".

Tuy nhiên, cách so sánh này bị cho là phiến diện. Lịch sử ghi nhận chính Suffragettes từng thực hiện các vụ tấn công chính trị nhằm vào tài sản và con người, từ việc tấn công Winston Churchill bằng roi ngựa năm 1909, ném rìu về phía Thủ tướng Asquith, đốt nhà hát ở Dublin, đến việc đặt chất phốt pho trong hòm thư làm bị thương bốn người đưa thư năm 1913.

Vụ Filton 25 càng cho thấy rõ thực tế này. Nhóm gồm 25 người tấn công nhà máy Elbit ở Bristol đã bị giam giữ tới 18 tháng trước khi xét xử. Tại phiên tòa tháng 11/2025, bồi thẩm đoàn đã tuyên trắng án cho họ về tội trộm cắp nặng hơn nhưng không thể đạt được phán quyết về tội phá hoại tài sản. Tại phiên xử lại, bốn người bị kết tội phá hoại tài sản, chỉ một người bị kết tội gây thương tích nghiêm trọng nhưng không có chủ ý. Bồi thẩm đoàn không được thông báo rằng bản án có thể bị coi là có "liên quan đến khủng bố" khi tuyên án, và thẩm phán Jeremy Johnson sau đó đã ra phán quyết theo hướng này.

Hệ quả của lệnh cấm Palestine Action không chỉ giới hạn ở những người trực tiếp hành động. Kể từ khi nhóm bị cấm, việc bày tỏ sự ủng hộ đối với nhóm cũng trở thành tội phạm. Gần 4.000 người đã bị bắt vì cầm biển ủng hộ Palestine Action. Theo Bộ Nội vụ, trong năm kết thúc vào tháng 3/2026, có 3.061 vụ bắt giữ liên quan đến khủng bố, trong đó 2.819 vụ liên quan đến nghi ngờ ủng hộ Palestine Action. Độ tuổi trung bình của người bị bắt vì Palestine Action là 59, so với 31 đối với các vụ khủng bố khác, và phần lớn là phụ nữ.

Điều này cho thấy diện mạo "khủng bố" trung bình tại Anh đã thay đổi từ một người đàn ông 31 tuổi sang một phụ nữ 59 tuổi. Khi định nghĩa về khủng bố bị kéo giãn quá xa, các quyền lực đặc biệt gắn với từ này cũng bị kéo theo. Như Orwell từng viết: "Nếu tư tưởng làm hỏng ngôn ngữ, thì ngôn ngữ cũng có thể làm hỏng tư tưởng."