Đàm phán Mỹ - Iran tại Thụy Sĩ sẽ chính thức diễn ra vào Chủ nhật

Pakistan xác nhận các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, vốn bị hoãn lại vào thứ Sáu, sẽ diễn ra tại Thụy Sĩ vào Chủ nhật, trong bối cảnh Tehran tuyên bố đóng cửa trở lại eo biển Hormuz do các cuộc tấn công liên tiếp của Israel tại Lebanon.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, xác nhận vào thứ Bảy rằng một phái đoàn Iran, bao gồm Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, Ngoại trưởng Abbas Araghchi và các quan chức cấp cao khác, đang trên đường tới Thụy Sĩ.

Tại Washington, Phó Tổng thống JD Vance xác nhận rằng các nhà đàm phán chính của Mỹ là Jared Kushner và Steve Witkoff đã có mặt tại Thụy Sĩ để làm việc về các chi tiết kỹ thuật của cuộc đàm phán dự kiến về chương trình hạt nhân của Iran. Ông Vance cho biết ông dự kiến sẽ lên đường tới Thụy Sĩ “trong vài ngày tới” và thừa nhận rằng “đây luôn là một màn phối hợp tinh tế”.

Cuộc gặp dự kiến vào Chủ nhật sẽ bắt đầu bằng các cuộc đàm phán cấp kỹ thuật nhằm hướng tới một thỏa thuận cuối cùng Mỹ - Iran. Điều này diễn ra sau khi cả hai bên đã ký một biên bản ghi nhớ (MoU) hồi đầu tuần, tuyên bố chấm dứt vĩnh viễn “các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận”, bao gồm tại Lebanon. MoU quy định rằng một thỏa thuận cuối cùng phải đạt được trong vòng 60 ngày, “có thể gia hạn với sự đồng thuận của cả hai bên”.

Tuy nhiên, việc tiến tới bàn đàm phán sau MoU tỏ ra khó khăn. Một vòng đàm phán dự kiến vào thứ Sáu đã bị hoãn lại sau khi Iran không cử phái đoàn, khi các cuộc không kích chết người của Israel vẫn tiếp diễn tại Lebanon. Mặc dù Israel đã đồng ý ngừng bắn với Hezbollah vào thứ Sáu, các cuộc tấn công vào Lebanon vẫn tiếp diễn đến thứ Bảy, khiến ít nhất 32 người thiệt mạng, theo lực lượng phòng vệ dân sự Lebanon và truyền thông nhà nước. Trước đó, vào thứ Sáu, các cuộc tấn công của Israel đã giết chết 83 người và làm bị thương 141 người.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm thứ Bảy tuyên bố sẽ tái áp đặt các hạn chế đối với eo biển Hormuz vì các “tội ác” của Israel tại Lebanon và việc Mỹ vi phạm các cam kết thiết lập lệnh ngừng bắn. IRGC cảnh báo các thủy thủ đoàn không được tiếp cận tuyến đường thủy chiến lược này và cho biết an ninh của họ sẽ gặp rủi ro nếu làm vậy. Ông Mohammad Mokhber, cố vấn của lãnh tụ tối cao Iran, cảnh báo rằng dòng chảy năng lượng ở Trung Đông sẽ bị đình trệ chừng nào thỏa thuận Mỹ - Iran “chỉ còn trên giấy tờ”.

Quân đội Mỹ cho biết lực lượng của họ vẫn đang hoạt động trong “khu vực tổng thể” của eo biển Hormuz và “luôn hiện diện và cảnh giác” để đảm bảo “mọi khía cạnh của thỏa thuận với Iran được tuân thủ”. Họ nói rằng 55 tàu thương mại đã đi qua eo biển vào thứ Bảy và việc đi lại an toàn vẫn “nguyên vẹn”.

Theo Bộ Ngoại giao Pakistan, các nhà hòa giải Pakistan và Qatar sẽ tham gia các cuộc đàm phán Mỹ - Iran vào Chủ nhật tại khu nghỉ dưỡng trên núi Burgenstock, Thụy Sĩ. Phóng viên Al Jazeera cho biết đã có một loạt hoạt động ngoại giao hậu trường trước các cuộc đàm phán chính thức, với việc Thủ tướng Qatar đã có các cuộc họp. Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar đã có các cuộc đàm phán tại Ai Cập và Bộ trưởng Nội vụ Mohsin Naqvi đã tới Iran.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran phát tín hiệu rằng tiến bộ có thể còn hạn chế cho đến khi Iran cảm thấy Mỹ thực hiện đúng phần của mình trong thỏa thuận tạm thời. Ông Baghaei nói Iran “tự nhiên phải rất kiên quyết và nghiêm túc trong việc yêu cầu thực hiện các nghĩa vụ”, xét đến việc Mỹ “không tôn trọng các cam kết” trong quá khứ. Một phóng viên khác của Al Jazeera tại Burgenstock cho biết có những dấu hiệu cho thấy “mọi thứ đang đi lùi so với thời điểm ký MoU”, đề cập đến việc Israel tiếp tục bắn phá miền nam Lebanon. “Người Iran coi đây là một sự vi phạm nghiêm trọng MoU,” ông nói.